Langeviele 79 is weer een woonhuis geworden (en een klein Moluks museum)
Toen we in maart schreven dat Dirkx Mineralen zou stoppen aan Langeviele 79, wisten we één ding nog niet: wat zou er met het pand gebeuren? Het zou verkocht gaan worden, maar de nieuwe bestemming was toen nog onbekend.
Inmiddels weten we het antwoord. Langeviele 79 is weer een woonhuis geworden. De nieuwe eigenaars en bewoners zijn Nicole Tupanwel en Rafaël Rehatta. Voorlopig gebruiken zij het hele pand om te wonen en zijn ze vooral bezig om het naar hun zin te maken. Dat vraagt bij zo’n monumentaal pand soms wat extra aandacht. Helemaal uitgesloten is een commerciële bestemming voor de oude winkelruimte trouwens niet. Nicole liet weten dat ze het niet uitsluit voor de verre toekomst.
Een klein Moluks museum
Wie langs het pand loopt, ziet ondertussen dat de etalage niet helemaal uit het straatbeeld is verdwenen. In het kleine voormalige etalageraam hebben Nicole en Rafaël persoonlijke Molukse voorwerpen uitgestald. Zelf noemen ze het met een knipoog ‘hun eigen Molukse museum’. De inhoud verandert geregeld.
Daar zit ook een bedoeling achter. In 2026 is het precies 75 jaar geleden dat in 1951 duizenden Molukkers naar Nederland kwamen, op dienstbevel en onder valse voorwendselen. Onder hen waren veel voormalige militairen van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger en hun gezinnen. Hun verblijf zou tijdelijk zijn, maar terugkeer bleef uit. De opvang in Nederland was gebrekkig, veel militairen werden na aankomst ontslagen en de gevolgen daarvan werkten generaties lang door. Dit jaar wordt daar op veel plaatsen extra bij stilgestaan. In juni werd in Rotterdam het Nationaal Moluks Monument Ulu Kora onthuld en bood de regering excuses aan voor het onrecht dat de eerste generatie werd aangedaan.
Nicole en Rafaël dragen daar op hun eigen, bescheiden manier graag aan bij. Ze merken dat voorbijgangers belangstelling hebben voor de spullen in de etalage, maar ook dat er nog veel onbekend is over de Molukse geschiedenis in Nederland.“Ook wij, Molukkers, zijn de stad”, schreef Nicole ons. Precies.
Eigenlijk weer terug naar vroeger
Dat Langeviele 79 nu volledig woonhuis is geworden, voelt na tientallen jaren winkels misschien als een flinke verandering. Historisch gezien is het echter helemaal niet zo vreemd. Het pand was vroeger namelijk óók lange tijd vooral een woonhuis. Het achttiende-eeuwse pand had vóór de invoering van de huidige huisnummering het nummer Langeviele K 227. Daardoor konden we in oude kranten behoorlijk ver terugzoeken.
In 1877 duikt K 227 bijvoorbeeld op in een kleine personeelsadvertentie: er wordt ’terstond of half Mei eene meid’ gevraagd. Acht jaar later, in 1885, wordt het pand te koop aangeboden als een ‘van vele gemakken ingericht burgerhuis met bergplaats en bleek’. Van een winkel wordt in die advertentie nog helemaal niet gesproken.
Zestig jaar Alewijnse
Daarna begint een lange periode waarin één familienaam steeds opnieuw opduikt: Alewijnse. We vonden de familie in ieder geval al in 1898 op K 227. Ook in 1908 is Alewijnse er gevestigd. Later wordt duidelijk waarmee de familie haar brood verdiende: ‘D. Alewijnse en Zonen, granen en meel’. In advertenties uit onder meer 1925 en 1934 staat de firma expliciet vermeld op Langeviele K 227.
Na de invoering van de moderne huisnummering veranderde K 227 in Langeviele 79, maar Alewijnse bleef. In 1947 vraagt D. Alewijnse bijvoorbeeld via een advertentie om een dagdienstbode voor het huishouden. Twee jaar later woont ook Annie van Keulen op het adres. In 1953 wordt vanaf nummer 79 geadverteerd voor een nieuwe naai- en knipcursus van L. Labruijère. Ook die naam blijkt met de familie Alewijnse verbonden. Toen Lauwina Labruijère in september 1954 overleed, werd Langeviele 79 als haar sterfhuis vermeld. In een tweede rouwadvertentie liet D.C. Alewijnse weten dat zijn echtgenote was overleden. Vier jaar later eindigt ook zijn leven in hetzelfde huis. Dirk Cornelis Alewijnse overleed op 16 april 1958, 64 jaar oud, aan Langeviele 79. De begrafenisstoet vertrok vanaf het sterfhuis. Daarmee kunnen we inmiddels stellen dat de familie Alewijnse minstens zestig jaar, van 1898 tot 1958, aan Langeviele 79 verbonden was.
De Schietspoel
Nog geen jaar later begon een heel nieuw hoofdstuk. Dora Prins had haar zaak De Schietspoel tot dan toe aan Pottenmarkt 2. In maart 1959 kondigde ze een grote opruiming aan vanwege de verhuizing naar Langeviele 79. De winkel aan de Pottenmarkt sloot op 23 maart; de nieuwe zaak aan de Langeviele opende op 2 april 1959.
De Schietspoel verkocht onder meer handgeweven artikelen en borduurwerk en zou vervolgens ongeveer veertig jaar aan Langeviele 79 verbonden blijven. Daarna volgde Sarah Antiek & Curiosa en vijf jaar lang La Vaca Interieur. Vervolgens kwamen Rob en Ingrid Hoogelander er in 2014 met Buddy’s Lekkernijen. In 2018 veranderde die winkel in Chocolate Lovers Exclusive Middelburg.
Na de sluiting daarvan kwam er alweer snel een nieuwe ondernemer. Op 28 november 2020 opende Carlo Dirkx er Dirkx Mineralen, met edelstenen en mineralen. Begin 2026 werd bekend dat Carlo zich op zijn andere winkels zou concentreren en dat de Middelburgse vestiging zou verdwijnen.
De cirkel rond
En daarmee zijn we weer terug bij vandaag. Na een winkelgeschiedenis van ruim een eeuw is Langeviele 79 opnieuw in de eerste plaats een woonhuis, zoals het dat in de negentiende eeuw ook al was. Tegelijkertijd blijft die kleine etalage voorlopig toch een beetje onderdeel van de straat.
Geen mineralen, chocolade, antiek of handwerk meer, maar persoonlijke voorwerpen die iets vertellen over de geschiedenis van Nicole en Rafaël én over een veel groter verhaal: 75 jaar Molukkers in Nederland.
En wie weet wat er later nog gebeurt met de voormalige winkelruimte. De geschiedenis van Langeviele 79 leert in ieder geval één ding: bij zo’n pand moet je nooit denken dat het laatste hoofdstuk al geschreven is.
Met dank aan Nicole Tupanwel en Rafaël Rehatta voor de aanvullende informatie. Via @rumah_tcasteel.van.lessenbos op Instagram deelt het stel soms updates over het pand.
Foto’s
Historische foto’s: Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en beeldbank Zeeuws Archief.
Knipsels: ZB Krantenbank Zeeland, Collectie Zeeland
Geen zoekresultaten voor "{term}"
