Het einde van De Faam: over de geschiedenis van een stokoud ‘Middelburgsch Advertentieblad’
Nee, een stortvloed aan vragen was het nu ook weer niet, maar we kregen in januari en februari wel een degelijk een paar keer de vraag of wij wisten wat er aan de hand was met De Faam. We hadden het antwoord niet meteen paraat, omdat we de aankondiging van het stoppen van de krant (die de laatste jaren meer leek op een kleine glossy), in de laatste editie van 2025 hadden gemist, maar daar stond het duidelijk in vermeld:
Helaas is dit de laatste uitgave van De Faam. […] De lokale nieuwsvoorziening wordt namelijk opgenomen in andere (nieuwe) lokale uitgaven van Zeeuws Mediacentrum: De Middelburgse & Veerse Bode en De Vlissingse Bode. Deze titels zullen wekelijks verschijnen. Met deze stap kiezen we bewust voor één sterke huis-aan-huiskrant per gebied.
Op Facebook was de berichtgeving wat korter, op 12 november 2025. Daar werd vooral gemeld dat de Facebookpagina op zou gaan in die van de Walcherse Bodes.
Zeeuws Mediacentrum
Het genoemde Zeeuws Mediacentrum is eigendom van de Telstar Mediagroep die, in een tandem met Uitgeverij Em. de Jong, Uitgeverij de Bode en de lokale titels van Quaeris Media overnam. In dat mediacentrum is alles nu regionaal ondergebracht. Al snel werd dus besloten De Faam helemaal te staken en De Bode voort te zetten. Dat laatste deed ons deugd, ook al omdat we tussen 2021 en 2024 zelf freelance werkten als redacteuren van de Middelburgse & Veerse editie). Fijn voor de oud-collega’s, fijn voor de vaste lezers!
De rijke geschiedenis van De Faam
We lazen verder nauwelijks iets, over het verdwijnen van De Faam. Sommige mensen zal het misschien ook weinig kunnen schelen. Die stellen wellicht ‘dat het maar een advertentieblaadje was’.
Sinds 1895…of 1900
Wij delen die mening niet. Bij de Bode leerden we al snel dat de impact van huis-aan-huisbladen groter is dan menigeen denkt. Los daarvan was De Faam een klinkende naam, met een rijke geschiedenis. In de catalogus van de KB is te zien dat de titel teruggaat tot 1895. De oudste die is terug te vinden in ZB Krantenbank Zeeland dateert echter van 17 oktober 1900. Maar op de voorpagina van die editie staat inderdaad ook ‘vijfde jaargang’ vermeld.
Ad…
We belden er nog even over met Ad Hanneman, die zo’n vijfentwintig jaar bij De Faam werkte, onder meer als eind- en hoofdredacteur. Hij kreeg in de jaren 80 en 90 alle ruimte om het huis-aan-huisblad een echt journalistiek karakter te geven. Hij kent de exacte datum van oprichting ook niet, maar hij wees ons wel op een mooie bijlage in de Faam in mei 2000, toen de redactie het 100-jarig jubileum vierde met allerlei terugblikken, interviews, en ander moois. Ad kwam zelf ook aan het woord.
…en Joep en Jaap
Cool, zo dwaalden onze gedachten al snel af naar de eerdere verhalen van Ad, én naar die van oud-collega (bij de Bode) Joep Bremmers, die in de jaren 90 ook een paar jaar voor en met Ad werkte. Wijlen Jaap Wolterbeek maakte regelmatig foto’s voor De Faam in die tijd, ook voor de genoemde jubileumbijlage. Onder de foto’s ook een portret van Berent van der Hoeven, een voormalige acquisiteur van het blad. Die foto maakte hij voor café De Schuur. Een onbelangrijk detail voor de meeste mensen, maar wij dachten meteen aan de foto die we jaren later zelf maakten van Jaap. Juist ja, op precies dezelfde plek, op het terras van opvolger Café Le Penseur. Toeval, of was het een geliefde locatie, van Jaap?
Een Middelburgsch Advertentieblad
Terug naar de vroege geschiedenis van de Faam. Er mogen dan wat onduidelijkheden zijn; feit is wel dat het ‘Middelburgsch Advertentieblad’ decennialang werd gedrukt door uitgegeven door drukkerij Littooij en Olthoff, die was gevestigd in de Spanjaardstraat. Littooij begon in 1895 in de Lombardstraat, maar verhuisde in 1897 naar Spandjaardstraat 47, het grote pand net om de hoek bij de Spuistraat. In 1917 werd Jan Olthoff zijn compagnon. Vanaf dat jaar ging het duo verder onder de naam Littooij & Olthoff.
Wat er in de Tweede Wereldoorlog precies gebeurde is ons ook nog niet helemaal duidelijk, maar alles wijst er op dat De Faam in 1941 werd verboden door de Duitse bezetter. In de Krantenbank zit in ieder geval een gat tussen 20 augustus van dat jaar, en 26 november 1948. Pas vanaf 1949 wordt de krant weer regelmatig uitgebracht. In de periode van de bevrijding en kort daarna gaf de drukkerij ook posters uit voor het Militair Gezag.
De verkoop van de Faam aan de PZC
Eind jaren 60 heeft Olthoff plannen om De Faam te verkopen. De PZC heeft belangstelling voor een overname, maar dagblad De Stem ook. Het wordt een kleine soap, die eindigt in de rechtbank. De PZC wint. Vanaf 1 januari 1971 is die krant de eigenaar van De Faam. Nog diezelfde maand verschijnen er in de PZC advertenties die wijzen op de mogelijkheid om in zowel de Faam als de Vlissinger te adverteren. In mei 1979 is het helemaal gedaan met drukkerij Littooij Olthoff. Althans: dan wordt bekendgemaakt dat de productieafdeling van de Faam wordt verplaatst naar De Markt, naar Drukkerij Den Boer. Dat is wat nu al jaren boekhandel De Drvkkery is.
Wegener en DPG Media
Daarna dus het tijdperk Ad Hanneman, en de jaren erna. Je zou het de derde stabiele periode kunnen noemen. Maar dingen begonnen al te veranderen rond 1996, toen Wegener de PZC volledig overnam. In 2008 kwam Wegener dan weer in handen van Mecom, dat weer een paar jaar later werd opgeslokt door de Persgroep (sind 2019 DPG Media).
Trainews en Quaeris
De Faam overleefde het allemaal, maar in 2021 is het toch gedaan met de pret. Dan neemt Trainews Media het blad over, net als De Bevelander. Dat ontspoort al na een paar maanden, vanwege ‘het identiteitskader’ van Trainews. Door hun reformatorische achtergrond weigeren de eigenaars allerlei informatie en adverenties over events op te nemen, zeker die op zondag. Daar hebben diverse gemeenten en adverteerders moeite mee. Daarom worden de kranten verkocht aan Quaeris Media.
Quaeris Media gaat aanvankelijk voor een afslag met nieuwe titels als De Middelburger, De Veerenaer en de Vlissinger, maar kiest er vanaf december 2022 voor om de Faam toch weer uit te geven, maar dan eens per twee weken, als een soort Glossy en ook niet huis-aan-huis. In plaats daarvan kunnen lezers terecht bij zo’n 250 afhaalpunten.
Einde
En dan nu dus het definitieve einde van de Faam, tenzij Em. de Jong/Telstar nog met verrassingen komt. Daar gaan we niet van uit. De website is uit de lucht, met alleen nog een zogenoemde redirect naar De Bode.
Alles gaat een keer voorbij, en je doet er verder niks aan, maar we vinden deze aftocht toch een beetje triest, voor een publicatie die langer dan 125 jaar bestond, en mogelijk het oudste huis-aan-huisblad van het land was.
Gelukkig hebben we de Krantenbank Zeeland nog
We zijn hoe dan ook blij dat de meeste nummers nog zijn te vinden in de Krantenbank. De Laatste twee jaar hebben we gelukkig ook nog bemachtigd bij Quaeris. Wij snuffelen nog regelmatig in de vele oude artikelen en zelfs aan de advertenties van ooit beleven we anno 2026 nog regelmatig plezier. Als Abraham Dingeman Littooij en Jan Olthoff nog steeds zouden leven hadden ze dat waarschijnlijk prachtig gevonden.
Bronnen
Knipsels en tijdlijn: ZB Krantenbank Zeeland
Foto Jan Littooij: Beeldbank Zeeuws Archief
Historische foto’s Spanjaardstraat 47: Beeldbanken ZB, Zeeuws Archief en Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Geen zoekresultaten voor "{term}"
