Een leuk berichtje in de mailbox, vorige maand. Rose Carry Lokin uit Maarn schreef ons over haar jeugdherinneringen aan het smalste huis van Middelburg, aan Kousteensedijk 16. Aanleiding was niet eens het stukje dat we over dat pand schreven in 2022, maar het recentere verhaal over Louis Heymans, in de Stationsstraat, net om de hoek. Voor Rose Carry was het huis jarenlang een tweede thuis.
De vader van Rose kocht het pand volgens haar rond 1970-1972. Het verkeerde toen in behoorlijk slechte staat. “Toen mijn vader het kocht stond het bijna op instorten”, schrijft ze. Dat gold in die tijd voor meer panden aan die kant van de Kousteensedijk. Aan de overkant stond bovendien nog de oude ijzergieterij van Boddaert, op de plek waar nu ZB Bibliotheek van Zeeland staat.
Het huisje zelf was toen al eeuwen oud. Kousteensedijk 16 is sinds 1966 een rijksmonument en wordt officieel omschreven als een smal huis met lijstgevel uit de achttiende eeuw. De vader van Rose liet het pand grondig opknappen. Daarbij werd veel eikenhout gebruikt. “Al het eikenhout dat erin zit (vloeren, plafonds en trappen) komt van een partij hout uit de Rotterdamse haven die mijn vader ooit opgekocht had.”
Het gezin gebruikte het huis vervolgens intensief als vakantiewoning. Vooral Rose en haar vader kwamen er vaak. De indeling was toen nog anders dan tegenwoordig. De keuken zat op de eerste verdieping aan de achterzijde en daar hield het huis min of meer op. Achter het pand lag nog een buitenplaatsje van ongeveer drie bij drie meter, dat in open verbinding stond met het plaatsje van de buren, meneer en mevrouw Huser. Beneden zat achter het toilet een kleine doucheruimte.
Toen het huis in 2022 opnieuw te koop stond, bekeek Rose de foto’s. Tot haar verrassing herkende ze allerlei dingen. De tegeltjes in het toilet zaten er nog, uitgekozen door haar moeder. Ook de oranje keuken bleek bewaard. Wat destijds gewoon een eigentijdse keuken was, heet inmiddels natuurlijk vintage of retro.
Ook de herinnering aan de achterkant van het huis is mooi. Daar bevond zich vroeger de bakkerij van Le Cointre, met de winkel om de hoek aan Stationsstraat 5. Rose weet vooral nog hoe het rook als de keukenramen openstonden: versgebakken brood. Ze speelde als kind soms met de dochter van de bakker. Later is de ruimte van de voormalige bakkerij bij nummer 16 getrokken en verdween ook het kleine buitenplaatsje. Dat verklaart meteen waarom het huis tegenwoordig achter de extreem smalle gevel een stuk ruimer is dan je zou verwachten.
De begane grond aan de straatzijde had in de tijd van Rose verschillende gebruikers. Kunstenaar Han van den Broeke had er enige tijd zijn atelier. Later zat er edelsmid Ingeborg Osinga en vervolgens een tweedehands kledingzaak met de toepasselijke naam Second Hand Rose. Een opvallend rijtje voor een ruimte die vanaf de straat nauwelijks breed lijkt.
Een van Rose’ mooiste herinneringen speelt zich af op zondag. Ze ging dan in de woonkamer op de eerste verdieping voor het raam zitten. Meerdere keren per dag kwamen de kerkgangers voorbij. Ze herinnert zich boeren en boerinnen in streekdracht, mannen in hun zondagse pak en meisjes met rokken en kanten kousen. “Dat was een andere wereld voor me”, schrijft ze.
Rose hoorde van haar vader dat er vroeger een gezin met tien kinderen in het huis zou hebben gewoond. Het pand zou ooit gesplitst zijn geweest, vandaar volgens hem de oude nummering 16/18. Of dat precies zo zit moeten we nog uitzoeken, maar het is wel een mooi spoor. Want tien kinderen in het smalste huis van Middelburg: daar willen we natuurlijk meer van weten.
Dankzij Rose Carry Lokin is het smalste huis van Middelburg weer een stukje groter geworden.
Foto’s: archief WZDS.
Historische beelden: online collecties ZB Bibliotheek van Zeeland, Zeeuws Archief en Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed