array(26) {
  [0]=>
  int(111425)
  [1]=>
  int(111412)
  [2]=>
  int(111414)
  [3]=>
  int(111400)
  [4]=>
  int(111401)
  [5]=>
  int(111402)
  [6]=>
  int(111403)
  [7]=>
  int(111404)
  [8]=>
  int(111405)
  [9]=>
  int(111406)
  [10]=>
  int(111407)
  [11]=>
  int(111408)
  [12]=>
  int(111409)
  [13]=>
  int(111410)
  [14]=>
  int(111411)
  [15]=>
  int(111413)
  [16]=>
  int(111415)
  [17]=>
  int(111416)
  [18]=>
  int(111417)
  [19]=>
  int(111418)
  [20]=>
  int(111419)
  [21]=>
  int(111420)
  [22]=>
  int(111421)
  [23]=>
  int(111422)
  [24]=>
  int(111423)
  [25]=>
  int(111424)
}

Een rondleiding van Johan Antheunisse op de begraafplaats van Middelburg

“Bij iedere rondleiding die ik op de begraafplaats geef heerst in het begin altijd nog een beetje een ‘grafstemming.’ Naarmate de tijd verstrijkt worden de mensen steeds wat losser en op het eind heb ik het gevoel dat het ze goed heeft gedaan. Voor sommigen kan dit best een grote stap zijn. De wandelingen zijn belangrijk omdat je mensen kan laten zien hoe mooi een begraafplaats is. Het zijn eigenlijk de mooiste stadsparken. Je komt er echt tot rust en het hoort bij het leven.”

Johan Antheunisse

Dit zei Johan Antheunisse vorig jaar tegen Annemarie van de Vreugde, in de Middelburgse & Veerse Bode. Gisteren gaf hij namens IVN – Walcheren weer een rondleiding op de begraafplaats. Johan heeft bijna veertig jaar op de begraafplaats gewerkt als hovenier. Hij zorgde voor het onderhoud, aanplant en werkverdeling. Joan Krüse legde de middag voor ons vast.

Achter de schermen bij het crematorium

De begraafplaats wemelt van de mooie en minder mooie verhalen. Zelf werden we er ook eens rondgeleid, door de mensen die daar (en bij het crematorium) werkten. Boeiend!

We citeren bomenkenner en verhalenverteller Johan Antheunisse uit de publicatie Op de Hoogte, van IVN – Walcheren:

De oude stadsbegraafplaats van Middelburg

De stadsbegraafplaats van Middelburg, zoals deze vroeger heette, is rond 1830 aangelegd nadat de traditie van het in de kerk begraven in de 19e eeuw verbroken werd. In vroegere tijden werden de rijken in de kerk begraven en de minderbedeelden daarbuiten. Ook werd er in Middelburg wel op de Bolwerken begraven, waarvan nu alleen de Joodse begraafplaats nog zichtbaar is. De nieuwe regels bepaalden dat begraafplaatsen ver weg van de bebouwing – liefst buiten de stad – aangelegd moest worden. Dat had eerst wel wat ‘voeten in de aarde’, omdat de rijken hun status en de kerken hun inkomsten zagen verdwijnen.

Herinrichting

Pas toen de regels een wettelijke basis kregen met het definitieve besluit van Koning Willem I in 1829 is men in Middelburg begonnen met de aanleg van een algemene begraafplaats in het voormalige Havenkanaal tussen de Westelijke- en de Oostelijke Havendijk. In die tijd werd er ook aandacht aan het aanplanten van bomen en struiken geschonken en de begraafplaats is in de loop der jaren verschillende keren opnieuw ingericht en aangeplant. Al in 1882 zijn er iepen, schietpopulieren en lariksen geplant en bloemperken aangelegd. Rechte paden werden veranderd in de toen gangbare landschapsstijl en in 1925 vond er een herinrichting plaats.

Na de aantasting van het zoute water als gevolg van de inundatie in 1944, heeft landschapsarchitect Chris Broerse een nieuw inrichtingsplan voor de begraafplaats alsook voor de Bolwerken gemaakt. Broerse was hoofd van de plantsoendienst in Amstelveen en heeft meegewerkt aan de aanleg van verschillende heemtuinen. Geboren in Serooskerke was hij bekend met de omgeving hier op Walcheren en hij creëerde de
Kastanjelaan, evenals de groene taxushagen, waardoor er groene kamers ontstonden.”

Grafkelders

“Op het oudste gedeelte van de begraafplaats is nog veel te zien over het begraven in vroeger tijden, zoals de grafkelders. Deze grafkelders, geschonken door het gemeentebestuur, waren een nabootsing van het begraven in de kerk. Verder zijn er, afhankelijk van hoe vermogend iemand was, de eigen graven met soms fraaie grafzerken of tombes te zien, het in klassen begraven en tot slot het achterafgedeelte voor de armen. Ook is hier een gedeelte met oorlogsgraven.

Veel groen

In de laatste decennia is het groen op het oudste gedeelte flink toegenomen; er staan vele boomsoorten en struiken. Wilde planten gedijen goed; zo komen er verschillende orchideeën voor en wilde viooltjes, evenals de voorjaarsprimula’s.Tijdens de wandeling komen al deze onderwerpen uitgebreid aan de orde en worden natuur, historie en cultuur met elkaar verbonden.”

Foto’s: Joan Krüse

Gerelateerde verhalen

Afbeelding #006 voor het verhaal Over de Sefardische begraafplaats, de Jodengang en het nieuwe boek van Maaike van Arend
Over de Sefardische begraafplaats, de Jodengang en het nieuwe boek van Maaike van Arend

Wat zijn er toch nog veel verhalen uit de geschiedenis van Middelburg die we niet of nauwelijks kennen. Dat realiseerden we ons ook afgelopen week weer, toen we met Maaike […]

30 nov 2024
Afbeelding #007 voor het verhaal Een eerbetoon aan Jacob Visbeen in Middelburg
Een eerbetoon aan Jacob Visbeen in Middelburg

Dit is het betere spuit elf-werk. Het gaat over een eerbetoon op de begraafplaats in Middelburg, op donderdag 23 november. Rob Dreesens had ons daar ruim op tijd over ingelicht, […]

4 dec 2023
Afbeelding #002 voor het verhaal Historie! Middelburgse lijnbanen en touwslagerijen
Historie! Middelburgse lijnbanen en touwslagerijen

Wist je dat…Middelburg in het verleden diverse lijnbanen heeft gehad? De lijnbaan van Hein de Wachter Wij wisten dat nog niet. Totdat we recent op een intrigerende foto uit de […]

30 jul 2023
Afbeelding #018 voor het verhaal 1000! Over de geschiedenis van Woonpark de Mortiere
1000! Over de geschiedenis van Woonpark de Mortiere

Het was een mooie mijlpaal voor Woonpark de Mortiere, vorige week. Op woensdag 21 september werd in de wijk gevierd dat de duizendste woning er is verkocht, in het bijzijn […]

29 sep 2022
Afbeelding #000 voor het verhaal De gemeente is De Stad 3: het crematorium en de begraafplaats in Middelburg
De gemeente is De Stad 3: het crematorium en de begraafplaats in Middelburg

Als we schrijven over een mooi of bijzonder Middelburgs plekje dat we hebben bezocht kiezen we onze woorden meestal zonder al te veel na te denken. Dat houdt het spontaan. […]

27 mrt 2018
Afbeelding #000 voor het verhaal Timeline Photos
Dodenherdenking op 4 mei: Samen herdenken in Middelburg en Arnemuiden

Dodenherdenking Middelburg en Arnemuiden Op maandag 4 mei vindt in Middelburg en Arnemuiden de dodenherdenking plaats. In Middelburg op het Abdijplein, in Arnemuiden op de algemene begraafplaats aan de Radermacherstraat. […]

4 mei 2015

Volgende verhalen

Afbeelding #020 voor het verhaal Gezellig in De Stad: Oltimerdag, Open Monumentendag en meer
Monumenten! Oldtimers! Muziek! Een bruisende weekendagenda voor Middelburg

Ben jij ook zo dol op alle verhalen over de vele monumenten die Middelburg rijk is? Dan is dit jouw weekend! Zaterdag en zondag staan namelijk weer in het teken […]

12 sep 2025
Afbeelding #013 voor het verhaal Exposeren per i-meel: de mooie portretten van Phons Bakx
Exposeren per i-meel: de mooie portretten van Phons Bakx

Ha die Phons! Het is al even geleden dat Middelburg Phons Bakx hier voorbij kwam. Dat was vermoedelijk dik drie jaar geleden, toen hij net zijn vierdelige kolos ‘Eens de […]

12 sep 2025
Afbeelding #007 voor het verhaal Staat van gevel stadhuis Middelburg slechter dan gedacht
Even slikken op Open Monumentendag: kosten restauratie Stadhuis Middelburg lopen op

Oei, dat is even slikken, en dat nog wel op Open Monumentendag. Bij de PZC lezen we dat de restauratie van het stadhuis veel duurder uitvalt dan verwacht. “Er was […]

13 sep 2025
Deze website maakt gebruik van cookies

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services.

Noodzakelijke cookies helpen een website bruikbaarder te maken, door basisfuncties als paginanavigatie en toegang tot beveiligde gedeelten van de website mogelijk te maken. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken.

Statistische cookies helpen eigenaren van websites begrijpen hoe bezoekers hun website gebruiken, door anoniem gegevens te verzamelen en te rapporteren.

Marketingcookies worden gebruikt om bezoekers te volgen wanneer ze verschillende websites bezoeken. Hun doel is advertenties weergeven die zijn toegesneden op en relevant zijn voor de individuele gebruiker. Deze advertenties worden zo waardevoller voor uitgevers en externe adverteerders.

Voor meer informatie, bekijk ons privacybeleid.