De ondergang van het City Theater in Middelburg 1980-1983
Wat was het leuk om al die reacties te lezen, op het bericht met de foto’s van het voormalige City Theater in de Lange Delft! Daarmee bedoelen we de bioscoop die daar zat van 1960 tot 1983. Ook Ina Laloli, die de foto’s aan ons uitleende, liet ons weten dat ze het fijn vond om te zien, hoeveel herinneringen de foto’s van meer dan veertig jaar geleden nog steeds oproepen.
Het verhaal van Stef: de ondergang van het City Theater
Zoals gezegd ook nog een paar vervolgberichten.
Stef Borsten, die de foto’s maakte, schreef een verhaal bij alle beelden, die hij later in een album zou plakken. Het is een mooi verhaal als je het ziet als een inkijkje in de geschiedenis, maar het is ook een pijnlijke vertelling, omdat het gaat over de ondergang van een Middelburgse bioscoop, zo’n klassieke.
Het verhaal van Stef begint in 1980, als hij solliciteert naar de functie van leerling-operateur, bij exploitant Vermeule. Dat was echter niet de oprichter van het City Theater.
Voorgeschiedenis
Dát was namelijk de heer H.H.A. Wöhler, die in 1933 zijn bioscoop Flora in de Lange Noordstraat moderniseerde en de naam City gaf. Die naam had hij mogelijk afgekeken van de beroemde City bioscoop die in die tijd in Den Haag was te vinden.
De City Bioscoop werd in mei 1940 verwoest, en zou op die plek ook nooit meer herbouwd worden. Maar Wöhler gaf het ook niet op. In december 1940 sloot hij een contract met Schouwburg Middelburg, voor de pacht van het gebouw als bioscoop (onder de voorwaarde dat toneelvoorstellingen ook door mochten gaan).
De zogenoemde Schouwburg Bioscoop was tot 1960 actief op het Molenwater. In dat jaar werd het City Theater geopend in de Lange Delft, naast het restaurant dat Wöhler daar al had. Vermeule zou de exploitant worden in 1968.
1980-1983
Stef werd dus aangenomen in 1980, maar hij merkte al snel dat de zaken niet zo goed gingen. In mei 1981 zag Vermeule zich tot zijn verdriet genoodzaakt te stoppen. De exploitatie werd overgenomen door firma Groot / Van der Heide uit Enkhuizen. Het theater kreeg een grondige opknapbeurt, met nieuwe projectoren, stoelen, een beter scherm en een verbeterd filmaanbod. Op 27 mei 1981 volgde de feestelijke heropening.
Het eerste jaar verliep rustig, maar vanaf 1982 kreeg het City Theater het zwaar. De komst van de videorecorder, illegale kopieën van speelfilms en een zwakke economie zorgden landelijk voor teruglopende bezoekers. Ook in Middelburg bleef het publiek weg.
In mei 1982 kondigde de directie de eerste ontslagen aan. Eind dat jaar kwam er nog even hoop met enkele populaire films, maar begin 1983 was het onvermijdelijke duidelijk: de financiële situatie van Groot / Van der Heide was slecht en de verhuurder lag dwars. Het City Theater werd gesloten. In mei 1983 volgden de ontslagen: Middelburg had geen bioscoop meer.
Interessante details
In het verhaal van Stef zitten veel interessante details. Die kleine amusementshal was dus niet van de bioscoop, maar van het restaurant. Een noodgreep was dat, voor extra inkomsten. Omdat de verhuurder van het pand opeens belachelijk hoge huren was gaan vragen.
En die cabine voor de operateurs? Die was alleen via het dak te bereiken. Buitengewoon! Nu ja, lees het zelf maar. Dan kom je uiteindelijk ook uit bij de periode na de sluiting van het theater. Over die periode schreven we ook al eens. De start van het filmtheater in Meccano op het Damplein, de heropening van Electro op de Markt en later Cinema Middelburg in het Schuttershof en de Kloveniersdoelen.
Dat begon dus allemaal met ene Leo Hannewijk (nu De Oostkerk en – nog even – de Zeeuwse Concertzaal), die honderd stoelen opkocht uit de boedel van het City Theater, en opsloeg bij Kees Rijn. Die was op zijn beurt dan weer betrokken bij diverse panden waarin Middelburg later films zou gaan kijken.
Je zou er met gemak een boek over kunnen schrijven, heus. Het zou mooi zijn om dan niet bij het begin te beginnen, maar bij Stef, in 1980.
Meer lezen: Luc Boumans
Ook interessant in dit kader: een website van een oud-collega van Stef, die ook veel schrijft over zijn werk in de Zeeuwse bioscopen, Luc Boumans. Lees zijn verhaal op https://calus.nl/bioscoop/zeeland.
Bronnen
Foto’s: Stef Borsten
Foto 1: ZB Beeldbank Zeeland
Foto Duitsers Schouwburg Bioscoop: Zeeuws Archief
Knipsels collega: ZB Krantenbank Zeeland
Geen zoekresultaten voor "{term}"
