Wij zijn De Stad is niet de plek voor politieke of religieuze kwesties, zeker niet voor internationale. Het is een lokaal platform dat graag inzoomt op verbinding, en juist niet op polarisatie.
Desondanks schreven we in 2022, zeker in de maand maart, regelmatig over de oorlog in Oekraïne. Vandaag is het drie jaar geleden dat Rusland het land binnenviel. Die uitzondering maakten we omdat er lokaal al snel allerlei hulpacties op gang kwamen. Van inzamelingen tot skaten in het park, van exposities tot concerten. De eerste vluchtelingen streken hier ook al snel neer. Op 22 maart was de eerste ‘meet & greet‘ al, op de Middelburgse Markt.
In december, net na Kerst, kregen we van journalist Ad Hanneman, die in de Middelburcht in de Griffioen woont, een verhaaltje toegezonden. Ad schreef over de eerste echte kennismaking met zijn buren, Oekraïners. Vandaag is het een goede dag om de tekst alsnog te delen. Deze en al die andere smerige oorlogen gaan gewoon door. Voor geld, macht en posities. De oorlogsindustrie draait weer op volle toeren. En polarisatie? Dat is de basis. Maar niét in de flat bij Ad, die avond:
Zo kan de viering van kerst voor iedereen anders zijn. Neem mijn buren, Oekraïense vluchtelingen, die sinds een jaartje naast me wonen. Ik was uitgenodigd en vond het spannend. Niettemin stond ik open voor die ervaring. Dus die dinsdag de 24ste december ietwat niet te overdreven opgedoft een deur verder aangebeld met een mooi maar bescheiden kerstboeket bloemen en groene takken. De bloemist had ze aantrekkelijk uitnodigend ingepakt. Dus vol verwachting en trots om de uitnodiging belde ik aan.
Anders, maar tongstrelend
Het feest was begonnen – met elkaar hadden ze hun kerstrites al uitgevoerd. Geheel volgens hun geloof (?). Of ik wilde plaatsnemen aan het hoofd van de lange tafel. Bestek, borden en kommen: allemaal van hout. Origineel Oekraïens, verhelderde de buurvrouw . Geen vlees op kerstavond, schreef hun geloof voor. Vis was oké. Voor mij geen probleem. Buurvrouw noemde namen van de gerechten, soms met toevoeging van gebruikte specerijen. Ik had ze moeten onthouden. Ze waren uitzonderlijk anders, maar tongstrelend.
Verdriet zonder tranen
Onder het tafelkleed voelde ik een bobbel. Het moest er blijven, waarschuwde buurvrouw. Ze lichte een tip van het kleed. Ik zag een tien euro biljet. De bobbel bleek een knoflookteentje. “Dat ligt op elke hoek van tafel onder het kleed en moet ons voorspoed brengen”, doceerde de buurvrouw. Haar man keek toe en vulde aan waar ik vragend keek of om uitleg vroeg. De ouders van de buurvrouw keken toe. Ze hadden hun plaats in het midden van de tafel ingenomen. Het gesprek vlotte in het Engels. Hun situatie in de oorlog bleef buiten schot. Daar was even geen plaats voor, die avond. Niettemin voelde ik verdriet. Zonder tranen. De twee kindertjes van vier en vijf volgden na een tijdje hun eigen weg in de kamer. De kerstboom met versiering stond wat eenzaam in de hoek. Naast de televisie met bewegende beelden.
Vluchteling ben je niet…
Ik proefde de spijzen en proostte met wodka. De anderen niet. Misschien wel te veel gelinkt aan hun vijand. Voor mij deden ze nog eens over wat ze al eerder onder elkaar hadden gedaan. Hun eigen Oekraïense kerst Carol. Ik mocht het filmen zodat het me bijbleef. Thuis kon ik maar moeilijk in slaap komen. De verbeelding over hun ellende haperde. Ze maakten er wat van. Maar zouden ze niet liever in een vredig Oekraïne willen zijn? Vluchteling word je. Dat ben je niet…….. Het stond ook in de krant…….
Foto 2 & 3: stills uit het filmpje van Ad
Overige beelden: archief WZDS