Gisteren werd op de eerste verdieping van ZB Bibliotheek van Zeeland de laatste hand gelegd aan de nieuwe tentoonstelling ‘Het Zeeuwse paardenmes’, die daar gratis is te bezoeken tot 12 april.
De expositie ligt in het verlengde van het boek Zeeuwse ‘snikkerieë’, dat eind vorig jaar werd uitgebracht door Janneke Jacobs. Ze is de eigenaar van de website Zeeuws Paardenmes en van Atelier De Appel in Grijpskerke.
Als je dol bent op Zeeuws Erfgoed in het algemeen en op paardenmessen in het bijzonder, dan moet je zeker even een kijkje gaan nemen. Je kunt je bezoekje ook combineren met de Wereldverteldag op 20 maart in de ZB (waar Janneke ook het een en ander zal vertellen) of met de beleefdag rondom ‘het paeremes’, een dag later.
We kunnen het niet laten om te zeggen hoe mooi we dit alles zelf vinden. We kennen Janneke al wat langer namelijk. Aanvankelijk was ze vooral ‘die lieve meid die regelmatig in Bar American kwam’, en die de dochter bleek te zijn van Angèle Rijken en Willem Jacobs.
Willem legde ons als eerste uit wat een paeremes is, ergens begin jaren 90, in cafe Rockdesert op het Damplein. Hij maakte ze zelf ook. En niet alleen messen, trouwens. Willem had gouden handen. Hij maakte de mooiste dingen van hout.
Hij leerde Janneke ook wat dingen over het snijden van mesheften. Na zijn overlijden in 2010 besloot Janneke zich er veel serieuzer in te verdiepen en te bekwamen, met Frans Dingemanse als mentor.
In 2017 maakten we een kort filmpje over de messen van Janneke. Ze woonde en werkte toen nog in Dauwendaele. Het was kort voordat ze haar eerste lezing zou geven, en nog voordat haar website in de lucht was. De Facebookpagina Zeeuws Paardenmes was er al wel.
Sindsdien gebeurde er van alles: workshops, presentaties lezingen. In 2020 verkaste ze naar Grijpskerke, waar ze Atelier De Appel (want die valt niet ver van de boom) opende. In 2024 kwam ze met een oproep voor snijders van mesheften, omdat ze plannen had voor een boek. Dat boek is er nu dus. Wat een uitgave! Het is een naslagwerk, maar het misstaat ook niet op een salontafel. Uit de omschrijving op de website van Janneke:
“Een informatief en inspirerend boek waarin 171 snijders van paardenmessen hun werk laten zien. Vanaf het begin van de 20e eeuw tot op de dag van vandaag. Met veel achtergrondinformatie, hulp bij het herkennen van een mes en heel veel foto’s ter inspiratie voor (toekomstige) snijders.”
Respect hoor, voor deze dame en haar werk. Haar moeder zal trots zijn, en haar pa ook, als hij nog leefde. Janneke als hoedster van prachtig Zeeuws erfgoed. Super.