Toen we in maart 2018 het voormalige schoolgebouw aan Verwerijstraat 51 voor de eerste keer van binnen zagen waren we niet bepaald onder de indruk van het geheel. Ja, de buitenkant had wel iets magisch, maar de oude klaslokalen vonden we spuuglelijk. We bezochten het pand toen voor een impressie van het inrichten van de stembureau’s voor de verkiezingen dat jaar. De foto’s van toen kun je hier vinden.
Dik twee jaar geleden waren we weer in het monumentenpand, dat in 1893 in gebruik werd genomen als school. We maakten toen kennis met Anne en Bas, die er toen net De Zeeuwse Yogaschool hadden gestart. Bij het maken van de foto’s keken we natuurlijk ook naar die lelijke lokalen die we eerder al hadden gezien, maar die lieten we op verzoek toen buiten beeld. Anne en Bas vertelden dat daar een woning zou worden gebouwd door de nieuwe eigenaars van het pand, maar dat de vergunningen voor de herbestemming nog niet rond waren.
Later leerden we dat er rondom die vergunningen sowieso al veel gedoe was geweest. Een Middelburgse vastgoedontwikkelaar kocht het pand eerder aan van een Vlissingse projectontwikkelaar, ook met de bedoeling er woningen van te maken. Daar ging de gemeente niet mee akkoord. Het eindigde met een juridische strijd in het voordeel van de gemeente. In november 2022 kwam de omgevingsvergunning er echter alsnog, voor de nieuwe eigenaars.
Over het hoe en waarom weten wij verder ook niets, maar sinds vorige week weten wél dat we de transformatie van dit deel van het gebouw meer dan geslaagd is. Sterker nog: toen we de woning betraden waren we meteen verliefd. We hebben een zwak voor monumentale panden, maar ook voor woningen die ook wel lofts worden genoemd. Van die grote, hoge ruimtes zonder tussenmuren. Verwerijstraat 51 is dat misschien niet helemaal, maar doet er wel aan denken. Prachtig!
Een paar weken geleden werden we gebeld door Derk Koelman, die vertelde dat de woning waar hij acht maanden geleden samen met Lotte Smeets en zoon Quinten kwam wonen, meedingt naar de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2024, van o.a. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Op de bijbehorende website kun je er meer over lezen, en stemmen. Wij stemden meteen, daar hoefden we niet lang over na te denken.
Ferdinand Koppejan van de PZC nam ook een kijkje, en deed donderdag al verslag, omdat de woning van Lotte en Derk, en de Yogaschool ook onderdeel waren van Citytrail Middelburg . Zijn item, waarin hij ook uitgebreid ingaat op de verbouwing, is hier te vinden.
Wij gingen donderdagmiddag op bezoek. We werden hartelijk ontvangen door Lotte. Ze legde uit dat zij en Derk allebei makelaars zijn. Met Derk Makelaardij blijven ze gewoon actief in Maarssen en omgeving, maar Zeeland trok enorm. Misschien ook wel omdat een deel van de roots van Derk in Domburg liggen. Ze besloten hoe dan ook op zoek te gaan naar iets moois op Walcheren en vielen uiteindelijk voor de voormalige school in Middelburg.
De verbouwing was een enorme klus. Het meest ingrijpends was waarschijnlijk het plaatsen van stalen constructie die de nieuwe eerste verdieping als het ware in de lucht houden en die tegelijkertijd de enorme zolder van het pand draagt. Voor de verbouwing was die zolder eigenlijk zo goed als onbegaanbaar. Die nieuwe verdieping, in combinatie met de hoge plafonds, maakt het geheel extra bijzonder. Wát een verschil met die oude, lage lokaaltjes van toen!
We gingen in de bekende beeldbanken natuurlijk ook nog op zoek naar oude foto’s. We vonden er helaas maar een paar. In de beeldbank van het Zeeuws Archief kwamen we wel twee oude bouwtekeningen tegen. Tof!
In oude kranten en tijdschriften vonden we gelukkig meer. Over de begintijd van de school, toen de gemeente Middelburg druk was met het vormgeven van het lager onderwijs in de stad. De school werd gebouwd op het terrein van het voormalige Oostkerkhof in Middelburg, de begraafplaats die ooit hoorde bij de Oostkerk. Het pand herbergde aanvankelijk School A en school I. I was voor leerlingen met ouders die een lager inkomen hadden. Die school werd in 1923 weer opgeheven.

Later zouden nog veel andere scholen er hun intrek nemen. Van de gereformeerde Herman Faukeliusschool tot de eerste klassen van de Vrije School Zeeland. Praktijkschool het Bolwerk begon daar eind jaren 70 ook (vandaar ook de naam). Weer later werd het een wijkcentrum, met dezelfde naam. In de Tweede Wereldoorlog werd de school gekaapt door de Duitsers, om te fungeren als een ‘OT-Lager’.
Dat is weer een verhaal op zich. Organisation Todt zou je kunnen omschrijven als de hoofdaannemer van de nazi’s, die verantwoordelijk was voor allerlei grote bouwprojecten. Ze werkten onder meer met lokale en regionale onderaannemers, op Walcheren onder meer om de vele bunkers te bouwen. In de Tijdschriften zijn er twee interessante artikelen te vinden over die club, van de hand van Jules Braat, ‘Wir bauen und Bauen’, deel 1 en 2.
Zo dwalen we weer lekker af. Het is een pand met een rijke geschiedenis, laten we het daar maar op houden. Heel knap dat er zo’n mooie woning is gemaakt zonder die geschiedenis tekort te doen. En tof dat Derk, Lotte en Quinten er zo van genieten. Dat kan ook bijna niet anders, zouden we denken. Welkom in Middelburg, alsnog!
Wil je ook stemmen? Ga dan naar Monumenten.nl!
Meer foto’s en een video over het project bij Qupus architectuur.
Historische foto’s: Beeldbanken ZB Bibliotheek van Zeeland, Zeeuws Archief en Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Knipsels: ZB Krantenbank Zeeland