Poing! Kan de mondharp van Phons Bakx ook de techno in?
04 sep 2026
5 minuten
Wie de Middelburger Phons Bakx een beetje kent weet: als hij ergens induikt, dan duikt hij ook écht. De afgelopen jaren kwam hij hier regelmatig voorbij. Met zijn boeken, zijn onderzoek naar de Zeeuwse jongerencultuur, zijn portretten en zijn zoemhout. En nu is hij ook weer volop bezig met dat wat hij ooit maakte voor en met de mondharp. Dat instrument loopt al heel lang als een rode draad door het werk van Phons. Hij speelt al sinds de jaren tachtig, verdiepte zich uitvoerig in de geschiedenis en de internationale cultuur rond het instrument en maakte er zelf ook behoorlijk experimentele muziek mee.
Phons is zelf de eerste om toe te geven dat niet alles even gemakkelijk wegluistert. Sommige opnamen zijn behoorlijk abstract, repetitief of gewoon ronduit lastig. Dat maakt het wat ons betreft juist interessant. Want wat gebeurt er als je dat materiaal uit zijn oorspronkelijke context haalt en in handen geeft van iemand die elektronische muziek van nu maakt?
Een remix van De Rondganger?
We vroegen het al eens aan de Middelburgse DJ en producer Django Duinkerken. Zou hij van de muziek van Phons Techno kunnen maken? Hij durfde niets te beloven, maar gaf aan dat hij best eens wil kijken en luisteren of er mogelijkheden zijn. We hebben er zelf geen verstand van, maar van de tien tracks die we beluisterden lijkt een stuk als ‘De Rondganger’ ons het meest kansrijk. Knippen, samplen, bas eronder, tempo omhoog. Niet om het origineel toegankelijker te maken of netjes glad te strijken, maar juist om eens te horen wat er gebeurt als twee totaal verschillende muzikale werelden tegen elkaar botsen.
Anderen mogen natuurlijk een poging wagen. Hieronder de audio van de track ‘De Rondganger’. We kunnen het originele WAV-bestand natuurlijk ook altijd mailen of appen.
Beluister: De Rondganger Phons Bakx – mondharp
Mondharptrio Aubergine
Wij zagen Phons zelf ooit mondharp spelen op televisie. Dat was met Mondharptrio Aubergine, in het VPRO-programma Vrije Geluiden. Het trio kreeg daar in 2009 ruim zestien minuten zendtijd. De uitzending hing samen met de omvangrijke Souterrain Sessies, waarvan later een bloemlezing op cd verscheen onder de titel Vergeten Paars.
Wie dat terugluistert begrijpt waarschijnlijk ook wat Phons bedoelt met “lastige muziek”. Dit is niet bepaald een refrein dat je na één keer horen onder de douche staat mee te zingen.
Maar onderschat die mondharp niet. Want er is een aardige historische reden waarom we juist nu aan techno en samples moeten denken.
POING!
In 1992 verscheen de plaat Poing van Rotterdam Termination Source, oftewel Maurice Steenbergen en Danny Scholte. Een vrijwel absurd eenvoudig nummer: een beukende beat en steeds weer dat ene geluid. Poing. Poing. Poing. En nóg een keer. Het werd gigantisch. Poing stond elf weken in de Nederlandse Top 40 en bereikte vier weken lang de tweede plaats.
Wij hebben zelf ook warme herinneringen aan dat nummer. Ergens in 1992 gingen we met een man of dertig met de discobus naar De Hooizolder. Die nacht was het vooral heel veel Poing. En toen we om zes uur ’s morgens weer uit die bus kwamen, poingden we eigenlijk nog steeds. Het mooie is: Phons zat destijds óók bovenop dat nummer.
Een krat bier
In een van zijn recente mails haalt hij een verhaal uit 1992 terug. Na een grote Mondharpdag van de VPRO op Radio 4 raakte Phons in café Meneer Jansen in Middelburg aan de praat met Roland Verhaar. Die voorspelde dat er binnen een jaar een Nederlandse hitsingle zou verschijnen waarin de mondharp een hoofdrol speelde. Phons geloofde daar niet erg in. Dus werd er gewed. De inzet: een krat bier, van het favoriete merk van de winnaar.
En toen kwam Poing. Phons herkende in het centrale samplegeluid onmiddellijk iets dat sterk aan een mondharp deed denken en zocht contact met Maurice Steenbergen. Volgens het verhaal dat Phons destijds optekende, hadden Steenbergen en Scholte het geluid van een plaat met geluidseffecten gehaald. Zelf hadden ze aanvankelijk niet eens door dat het om een mondharp ging. Phons vond dat fascinerend genoeg om er in 1992 een Engelstalig artikel over te schrijven, dat in Iowa City werd gepubliceerd. Maar Roland Verhaar kreeg zijn krat bier. Welk merk? Dat weet Phons niet meer.
Terug naar 2026. We hopen echt niet op een nieuwe Poing, maar denken dat er echt wel mooie remixes mogelijk zijn. We zijn benieuwd of er DJ’s of producers zijn die dat ook denken. En niet onbelangrijk: Phons staat daar zeker voor open!
De foto’s van Phons bij dit verhaal zijn in augustus gemaakt door Joan Krüse.
Te koop door omstandigheden: B&B De Zilveren Reiger in het Reigerstraatje
Het idee was om nog voor de zomer een uitgebreid nieuw item te maken over de City Bike Tour Middelburg. Een jaar geleden kondigden we namelijk wél aan dat die […]
5 sep 2026
De gebroeders Graaff: al bijna 50 jaar terrasmaatjes
Als je het nu hebt over echte Middelburgers: dit zijn er ook twee hoor. Bert en Jacques. De gebroeders Graaff. De Graven. Als die op de praatstoel zitten wordt een […]
5 sep 2026
Uit de geschiedenis van de cellebroeders van Middelburg
Soms kom je in een boek een paar bladzijden tegen waardoor je ineens heel anders naar een stukje Middelburgse geschiedenis kijkt. Dat hadden wij onlangs bij De zorg gewogen. Zeven […]
Geen zoekresultaten voor "{term}"
