Soms blijven we bij bepaalde collecties in de welbekende beeldbanken van de bibliotheek en het archief nét wat langer hangen dan bij andere.
Zo ook bij de collectie kleurendia’s en foto’s van H.B.E. Warnaars, die zijn opgenomen in de Verzameling Beeld en Geluid, nr 584, van het Zeeuws Archief. Kleurenfoto’s (dus geen beelden die later zijn ingekleurd!) van voor de oorlog trekken altijd onze aandacht, maar die van Warnaars zijn extra tof, omdat ze zoveel mooie details van Middelburg laten zien, in het najaar van 1939.
Nu waren we nog niet bekend met de context van deze beelden, maar na het maken van deze uitsneden zochten we nog even in de Digitale Collectie Zeeland van ZB Bibliotheek van Zeeland en vonden een paar artikelen over de fotograaf en zijn beelden, waaronder artikelen in de PZC van 1995 en 2009.
Theo Giele schrijft in het artikel ‘Verdwenen stad na een vergeten bombardement‘ over de Hollandse fotograaf die verliefd werd op Middelburg onder meer:
“Het is lekker weer in Middelburg, de dag dat H.B.E. Warnaars in de herfst van 1939 van Overveen naar de Zeeuwse hoofdstad reist. Hij heeft zijn camera meegenomen. Warnaars wil de oude stad op kleurendia’s vastleggen. Vanaf zijn logeeradres, Hotel De Burg aan de Groenmarkt, kuiert hij door de stad. Zo loopt hij langs het Prins Hendrikdok in de richting van het Oost-Indisch Huis. Een complex van gebouwen waar eens de VOC haar voorraden bewaarde.
Bewonderend stelt Warnaars zijn statief op, plaatst de camera erop, stelt nauwkeurig diafragma, sluitertijd en afstand in en drukt af. Het machtige monument is in kleur vereeuwigd.
Moderne technieken
Warnaars is een van de eersten die het pand met behulp van de moderne kleurendia-techniek vastlegt. Maar weinig mensen hebben in 1939 het geld of de kunde om in kleur te fotograferen. Warnaars is geboeid door het Oost-Indisch Huis. Hij maakt ook nog dia’s van de binnenplaats, tussen de Rotterdamsche Kaai en de Breestraat. En hij maakt een fraai overzicht van de Kaai gezien vanaf het muurtje van het Prins Hendrikdok. Een goed standpunt trouwens, want hij hoeft zich maar om te draaien om de Dam, de Graanbeurs en de Lange Giststraat in beeld te krijgen met de Lange Jan op de achtergrond. Warnaars is een van de weinigen, zo niet de enige, die in het vooroorlogse Middelburg kleurenfoto’s maakt.
Decennia later belanden de dia’s bij het Zeeuws Archief. Een beetje onwennig is het wel om het Middelburg van de jaren dertig in kleur te zien. Hoe flets ook, 1939 lijkt in kleur veel dichterbij dan in zwart-wit.
Met de kennis van nu
Warnaars kan niet de hele stad in beeld brengen. Vanwege de oorlogsdreiging raadt burgemeester J. van Walré de Bordes hem aan de trein naar huis te nemen. Jammer genoeg heeft hij niet alles kunnen fotograferen wat in 1940 verloren ging. “Hij maakte vooral foto’s op en rond de Dam,” zegt Leo Hollestelle van het Zeeuws Archief. “Maar ja, toen wist hij natuurlijk niet dat de stad gebombardeerd zou worden.””
In 1995 was Warnaars terug in Middelburg. Daarover lees je meer in het artikel ‘Oud-Middelburg in unieke kleurendia’s’.
Het verhaal bij deze dia’s maakt ze nog mooier, vinden wij.
Je kunt de volledige foto’s én de rest van de collectie Warnaars, bekijken op de website van het Zeeuws Archief.