Hé, wat nu? Marjan Ruiter stopt 1 maart 2027 als directeur van het Zeeuws Museum. Dat is helemaal zo gek niet, na achttien jaar, maar we keken toch op, van dat persbericht.
Sommige mensen horen na verloop van tijd gewoon een beetje bij een plek. Als wij over het Abdijplein lopen en aan het Zeeuws Museum denken, dan is Marjan Ruiter ook nooit ver weg. Over die achttien jaar dat ze leiding gaf is heel veel te schrijven, maar wij denken dan niet als eerste aan de jaarverslagen, bezoekersaantallen of de grote tentoonstellingen. We denken dan vooral aan de leuke en soms spontane ontmoetingen met haar. Gewoon, op het Abdijplein. Bij een opening. Tijdens een actie. Of ergens tussendoor, als we haar zagen lopen en een praatje aanknoopten.
In 2015 stelden we al vast dat Marjan ‘De Stad is’. We hadden haar toen op het Abdijplein gesproken nadat ze bij Provinciale Staten had ingesproken over dreigende bezuinigingen op cultuur. Wat ons vooral bij is gebleven van toen, is haar manier van omgaan met kritiek. Mensen die op sociale media flink tegen het museum tekeer waren gegaan, nodigde ze gewoon uit. “Kom maar langs. Dan praten we erover.” Stoer en sterk.
Het paste bij hoe wij Marjan in de jaren daarna leerden kennen. Ze is geen directeur die dol is op aandacht in de media, maar wel iemand die je gewoon kan aanspreken. En die dan ook echt even blijft staan. In december 2015 stond ze met bloemen klaar voor de 50.000e bezoeker van het Zeeuws Museum. Een paar jaar later, midden in de coronatijd, fietsten we over het Abdijplein toen we haar weer zagen. Het museum maakte zich op voor de heropening en voor we het wisten stonden we alweer te praten. We schreven achteraf dat we van Marjan vaak vrolijk worden. En dat in een periode dat er buitengewoon veel chagrijn was onder de mensen.
Strijdbaar was ze trouwens wel, in die tijd. In januari 2022 protesteerde de cultuursector tegen de coronasluitingen. Het Zeeuws Museum deed mee. Marjan zat niet achter haar bureau maar stond in vrijetijdskleding gymnastiekles te geven in het museum. Prachtig.
Een jaar later spraken we haar weer uitgebreider, toen over de plannen van het museum voor 2023. Rembrandts Vaandeldrager had duizenden bezoekers naar Middelburg getrokken, er kwamen nieuwe tentoonstellingen aan en het museum wilde nadrukkelijker verbinding zoeken met de stad, bewoners en ondernemers. Ook daarin herkenden we iets wat door de jaren heen steeds terugkwam: het museum moest geen eiland in de Abdij zijn.
En dan was er vorig jaar nog de opening van de exposotie Bodemjuweeltjes. Marjan vertelde bij de opening heel openhartig over haar eigen sieraden. Over hoe ze zichzelf vroeger weleens ‘een kerstboom’ noemde. Over sieraden die iets vertellen over wie je bent. Dat was ook weer zo’n moment waarop haar functie even wegviel. Niet de directeur van het Zeeuws Museum, maar gewoon: Marjan.
Ook daarom vinden het we het jammer dat deze dame vertrekt, maar wie weet, blijft ze toch in de buurt. In het persbericht lezen we: “Het Zeeuws Museum staat aan de vooravond van een mogelijke herhuisvesting. Voor Ruiter een natuurlijk en goed moment om het museum te verlaten. Ze gaat de komende jaren haar kennis en ervaring op een andere manier inzetten in het culturele veld.” In het gesprek van 2023 vertelde ze dat ze zich, als dame uit Noord-Nederland helemaal thuisvoelt in Zeeland. Maar garanties voor de toekomst gaf ze toen zeker niet. Dan gaan wij dat al helemaal niet doen. Waar ze ook voor kiest: het is haar gegund, en de partijen waar ze mee gaat samenwerken ook. Je kunt deze vrouw er maar bij hebben zeg!
Natuurlijk is het nog lang geen afscheid. Marjan blijft tot 1 maart 2027. Tegen die tijd zullen we vast nog uitgebreider terugkijken op wat er in die achttien jaar allemaal gebeurde. Maar vandaag dus dit nieuws. Sommige mensen raken in de loop der jaren een beetje verweven met een gebouw, een plein en een stad. Voor ons is Marjan daar eentje van. We gaan haar nog missen, daar op het Abdijplein.
Foto’s: Edwin Mijnsbergen