Zijn er Middelburgers die herinneringen bewaren aan de gloriedagen van 27 MC in Nederland (en dus ook in Middelburg)? Of nog beter: die foto’s hebben van zogenoemde bakkies, scanners, of QSL-kaarten uit die tijd, en dan dus hier in Middelburg of op Walcheren?
Een bakkie is een klein radioapparaat waarmee mensen rechtstreeks met anderen in de omgeving kunnen praten, zonder telefoonnetwerk. Ze zijn anno 2026 nog steeds verkrijgbaar maar populair waren ze vooral eind jaren zeventig en begin jaren tachtig. Daarom is het best opmerkelijk dat er in Zeeuwse beeldbanken nauwelijks foto’s van zijn te vinden. Als je er meer over wil weten moet je het vooral hebben van artikelen in oude kranten in die periode. Die kun je vinden in ZB Krantenbank Zeeland.
We komen op dit onderwerp omdat we van de week met onze oude buurjongen Richard zaten te kletsen over opgroeien in Dauwendaele, in de periode 1978-1983. Het is altijd lachen geblazen, als we herinneringen kunnen delen met mensen die zo’n beetje dezelfde dingen hebben meegemaakt als wij. Op zeker moment ging het over de populariteit van die bakkies in die tijd.
27 MC was in de jaren 70 al bij veel mensen al op het netvlies gekomen door speelfilms als Smokey and the Bandit en Convoy (met Burt Reynolds). Toen het communicatiemiddel in 1980 legaal werd explodeerde de verkoop van de apparaten. In Middelburg kon je bakkies (en zogenoemde scanners), onder meer kopen bij Brammetje Dump, de voorloper van BD Store.
Het was een subcultuur, maar dan wel een grote. Het effect van de legalisering was enorm. In korte tijd verschenen overal bakkies in huiskamers en auto’s en verrezen op de daken complete antennewouden. Binnen dat cultuurtje ontstond een eigen wereld met roep- of skipnamen, QSL-kaarten en meetings, en vooral een eigen taal. Mensen gingen tokkelen, moduleren en zwammen, riepen ‘break’ als ze ertussen wilden komen en stuurden na een geslaagd contact een QSL-kaart naar de ander. Het was, met enige goede wil, sociale media voordat iemand van sociale media had gehoord.
Op de website qslkaart.nl kun je nog heel veel van die ‘visitekaartjes’ vinden, ook een hele serie van Middelburgse liefhebbers. Dat is grijnzen hoor. Wie zou toch operator Sjaan zijn geweest, met die ‘skipnaam’ Bleke Bet? Zulke ‘ladies’ werden door sommige mannelijke operators ook wel poezen genoemd. Dat verzinnen we niet hè? Lees het mooie artikel van Jacques Cats er maar eens op na, in de PZC van 23 februari 1980. Ze was in ieder geval vast goed bevriend met Henkie Citroën van het Parelplein en Duffe Trucker van het Oud Arnemuids Voetpad.
We waren zelf nog maar een jaar of tien, in die tijd. Bij ons geen bakkie in huis en bij onze klasgenootjes evenmin. Maar we kwamen wel degelijk in aanraking met deze subcultuur, en onze buurman Richard ook. Hij woonden namelijk naast de familie Luitwieler (over Corry schreven we in 2023 een kort stukje). Bij die familie wemelde het in huis van de bakkies en scanners. Op de zijmuur van hun hoekhuis zat jarenlang een enorme antenne. Ook de gezinsauto, een rode DAF, had een bakkie.
Op een dag mochten we een keer mee in die auto, voor een bezoek aan de boulevard in Vlissingen. Op een braakliggend terrein terrein daar stonden tientallen auto’s van 27 MC’ers geparkeerd. Op die dag moeten we voor het eerst kennis hebben gemaakt met het fenomeen QSL-kaart. En met het jargon blijkbaar, want gek genoeg komen allerlei vreemde woorden en uitdrukkingen uit die cultuur ons vijfenveertig jaar later nog bekend voor. ‘Tokkelen’, ‘Breakie’, ‘het kanaal dicht spetteren’, ‘staande bij’, of een ‘knijper’. Je weet toch?
Voor nu doe we het even met een paar foto’s uit de beeldbank van het Nationaal Archief, knipsels uit ZB Krantenbank Zeeland en twee collages van QSL-kaarten uit de collectie van Qslkaart.nl. Oh ja, en een screenshot uit zo’n film met oom Burt. Maar we tokkelen er graag nog eens verder over, als we wat lokale beelden weten te bemachtigen. Kom er maar in, over?
De eerste foto, van Harry Pot, is overigens van een liefhebber met z’n bakkie, in 1974!