We houden van vlees, hoekige gitaarmuziek en we gaan op zondag in principe nooit naar de kerk. Hoe verstandig is het dan eigenlijk om, op een dag als vandaag, naar De Oostkerk te gaan, om aan te schuiven bij een lunch van pop-up Restaurant Food Matters, van Foodcurators en chef Remco Elshout (Kaasvlinder)?
Nou, best verstandig, kunnen we melden.
De muziek was mooi. Toegegeven: niet alle stukken van het Brunsvik String Trio ‘pakten’ ons, maar we hoorden wel degelijk een paar prachtige composities, waaronder ‘een snoepje’ van Middelburger Christian Blaha.
De gerechten van de chef waren lekker. We mochten zelf op jacht naar biet met kappertjes, en naar zaden, pitten zeewier, wortel, en granen. Daarna kregen we platbrood met humus en eieren geserveerd, een soepje van groene en witte asperges, met kervelolie, brandnetel en tomaat. Vervolgens een tomaat met kruidenbulgur, en een aubergine met miso, thaise basilicum en tofu. Als toet kregen we Zeeuwse schapenmelk, met Zeeuwse raathoning en saffraan.
Het is niet wat je noemt een doorsnee menu, maar dat maakte het juist leuk. We zouden er zelf nooit op komen om schapenmelk te bestellen, maar nu weten we beter.
De setting was ook gewoon uniek. Na een uur of twee waren we harde kerkbankjes wel een beetje beu, maar de tafeltjes van de Foodcurators deden hun werk prima. Ingenieus. Door de ronde vorm van de kerk krijg je alles wat er gebeurt goed mee. Bijzonder hoor.
Tot slot de boodschap van Food Matters. Daar wilde het team een paar weken geleden nog niet zo veel over kwijt. Waarom hadden de gerechten namen als In control – No control, Roots of growth, The industrialized craft, (un)Happy Meal en Land of milk and honey?
Zulke namen klinken dan weer wel tamelijk punkerig (No Control, iemand?) Klopt ook wel een beetje. Ze blijken te verwijzen naar vijf stadia van ons voedselsysteem. We citeren van de menukaart:
Fase 1: jager-verzamelaars
Onze relatie met voedsel begint vanuit een complete afhankelijkheid. Zonder invloed op het aanbod, de kwaliteit en hoeveelheid. Aangewezen op onszelf ontwikkelen we verschillende vaardigheden om aan ons voedsel te komen.
Fase 2-primitieve landbouw
Het begin van de landbouw betekent ook de eerste voedsel planning; door iets te bewaren kan er op een later tijdstip meer (of ander) voedsel geoogst worden een eerste vorm van rente. De mens heeft beperkt invloed op de natuur en er begint een samenwerking die de grondslag vormt voor meer voedselzekerheid. Tegelijk ontstaan er nieuwe gastronomische mogelijkheden, zoals het bakken van brood.
Fase 3-industrialisatie
Industrialisatie belooft voedselzekerheid voor iedereen. Het werk zal uit handen worden genomen en voedsel komt makkelijker beschikbaarToch duurt het heel erg lang voordat alle lagen van de maatschappij profiteren van vooruitgang. Vooral degenen die handarbeid verrichten binnen een industrieel systeem delven het onderspit. Zo zijn er vele seizoenskrachten op het land die voor lage lonen hun handen lenen aan onze voedselvoorziening
Fase 4-degeneratieve fase
Wanneer de welvaart toeneemt neemt ook de vleesconsumptie toe; tot boven de gezondheidsgrens. En hoe rijker we worden, hoe meer fastfood we eten. Het is de paradox van ons toenemend kapitaal: we eten (te) veel maar lijden aan ‘hidden hunger’. Het voedselproductiesysteem is volledig opgepompt: zo snel mogelijk ploffen tot grote volumes, maar zonder echte inhoud of smaak.
Fase 5-toekomstmuziek
Hoe ziet de toekomst van ons voedsel eruit? Kiezen we voor technologische oplossingen, of kijken we onszelf aan? Van afhankelijkheid van de seizoenen en het aanbod, naar afhankelijkheid van overvloed en snelle ‘fixes’. Of is de toekomst ‘slow’? De zekerheid van ons voedsel wordt gedefinieerd door wat wij zelf belangrijk vinden.
Stof tot nadenken, zo op de zonnige zondag. Maar het mag gezegd: soms is het best aangenaam, om uit je comfortzone te stappen.
Vandaag is het de laatste dag van het Mostly Modern Festival. Het grote kunstwerk van Marinus Boezem wordt morgen weer weggehaald uit de Oostkerk. Zo wordt alles in gereedheid gebracht voor de optredens van volgende week. Op 6 mei kun je er genieten van Jesper Lindell, een dag later van Christina Branco (al is dat tweede concert al wel uitverkocht).