De eerste keer dat we schreven over het nieuwbouwproject ‘Park Toorenvliedt’ was in augustus 2022, in een item over Club Jeu de Boules Middelburg. We wisten toen nog maar net dat er twee appartementencomplexen zouden komen op het terrein rechts van de voormalige buitenplaats Toorenvliedt. Op dat moment stonden daar nog de kassen van Kwekerij de Klerk. Een paar maanden later schreven we ook over de kwekerij zelf, toen er afscheid werd genomen van het vaste plekje op de Markt in Middelburg.
Nu, drie jaar later, is de nieuwbouw van start gegaan. Vorige week was er een feestelijk startmoment, waarbij de eerste paal werd geslagen door de Wasschappelse Heiploeg. We waren niet van de partij, maar dat gaf helemaal niks. Een dag later hadden we afspraak op de locatie met de projectontwikkelaar zelf, John Priem, van Zeeland Wonen. Een persoonlijke rondleiding vinden we altijd veel leuker dan een beetje onbeholpen rondscharrelen met die iPhone, in grote gezelschappen.
John bleek een leuke gesprekspartner te zijn bovendien. Hij legde ons uit wat er allemaal komt kijken bij een project als Park Toorenvliedt. De plannen en het traject gaan een stuk verder terug dan 2022, geloof dat maar! John vertelde ook hoe belangrijk hij alle randvoorwaarden vindt. Het ging dus niet alleen over de techniek en infrastructuur, maar ook over de sociale aspecten. Met de genoemde jeu de boulers ging hij in overleg, maar ook met andere omwonenden en betrokkenen. Bij Roza, van de voormalige kwekerij, gaat hij regelmatig op de koffie. Gezellig, altijd iets lekkers erbij.
Het terrein zelf is nu nog vrij kaal. De projectleider van Aannemingsbedrijf Fraanje was tijdens ons bezoek nog aan het werk zonder collega’s. Hij bracht markeringen aan en inspecteerde de bouwplaats. De contouren van de parkeerkelders zijn wel al zichtbaar daar, want die komen er natuurlijk ook. Als je meer wil weten over de luxe appartementen en penthouses die er komen (6+2 per gebouw) dan kun je het beste kijken op de website van het project. Daar vind je alle details.
Een beetje projectontwikkelaar doet natuurlijk goed zijn huiswerk. John is ook goed op de hoogte van de geschiedenis van het terrein waarop de gebouwen zullen verrijzen. Die geschiedenis kun je niet los zien van de directe omgeving. De plek waar later de kassen van de Klerk zouden staan was eigenlijk altijd een tuin of boomgaard die hoorden bij de buitenplaats Toorenvliedt. Daar kun je alles over lezen op Zeeuwse Ankers en op Koudekerke.info (waar dit stuk Middelburg vroeger nog toe behoorde). Archeologisch onderzoek was er uiteraard ook. In de rapporten van Artefact! gaat men ook dieper in op de geschiedenis. Er zijn zelfs wat vondsten gedaan uit de Romeinse tijd, maar echt waardevol bleken die niet te zijn. Ze zijn vermoedelijk afkomstig van een nederzetting in de omgeving.

Maar kijk uit met die geschiedenis, voor je het weet ga je er helemaal in op. Als je op oude kaarten kijkt zie je dat Toorenvliedt ooit ook Torenzigt werd genoemd. En Vijvervreugd Vijverzigt. Bij de naam Vijvervreugd denken veel mensen nog aan de verpleeginrichting van weleer, maar dat was dus óók een buitenplaats, tot de jaren 60 van de vorige eeuw. Ook daar kun je genoeg over lezen. In ZB Tijdschriftenbank Zeeland bijvoorbeeld (met het vervolg hier).
De Tweede Wereldoorlog had veel invloed op de omgeving van buitenplaats Toorenvliedt. Sla dat stukje uit 2017 er nog maar eens op na, met de beelden uit de collectie van Hans Sakkers. Kort na de oorlog was het een rommelig en drassig gebied, vol bunkers. Gemeente Middelburg speelde schijnbaar nog even met de gedachte er toen al woningen te gaan bouwen, maar zag daar vanaf, omdat de kosten van de sloop van al die bunkers te hoog waren. Dan maar een park. Dat kwam er begin jaren 50. Maar huize Toorenvliedt en het terrein ernaast bleven. De appartementen die er nu komen zijn daar zorgvuldig ingepast. Oude sloten blijven liggen, de gebouwen worden niet hoger dan die van de buren: dat soort dingen.
We zijn benieuwd. Als de bouw verder is gevorderd gaan we graag weer eens terug. John liet al weten dat we van harte welkom zijn. Top!
Uitsneden kaarten: collectie Zeeuws Archief
Historische foto’s: collectie Hans Sakkers
Documenten: rapporten Artefact!
Krantenknipsels: ZB Krantenbank Zeeland