Als je regelmatig schrijft over de plannen die er liggen voor bepaalde panden in de binnenstad, dan moet je er niet van opkijken als je vragen krijgt over de status van die plannen, als er langere tijd niets lijkt te gebeuren.
Zo vragen mensen ons regelmatig of we weten wat de status is van de plannen rondom de voormalige Hofpleinkerk, of die m.b.t. het grote winkelpand en het voormalige politiebureau aan Achter de Houttuinen. We noemen er maar een paar. Meestal moeten we het antwoord dan schuldig blijven, en mompelen we ‘dat het wel iets met vergunningen te maken zal hebben’. Maar zelfs áls dat zo is heb je de status nog niet zomaar boven water.
Het is altijd lastig zoeken in de documentenmassa van het Raadsinformatiesysteem van de gemeente Middelburg, en bovendien is daar niet alles te vinden. Voor besluiten van het Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit (ARK) moet je door de notulen van dat team, bijvoorbeeld. En dan zijn er nog de officiële publicaties en de besluitenlijsten van B&W.
Hallo? Ben je daar nog?
In zo’n besluitenlijst, die van deze week, lazen we dat de omgevingsvergunning voor de verbouw van het gemeentelijke monument Markt 23 is geweigerd. Dat betekent meestal dat er nog geen toestemming is voor een geplande verbouwing van, of een wijziging aan een pand. Markt 23 is het pand rechts van Zanzi Diner, waar voorheen de winkel van JB Diesch was gevestigd. Dat is dus de Diesch van de Zeeuwse babbelaars en andere lekkernijen. In juni 2022 schreven we over de leegverkoop van de winkel en het pand, in mei 2023 over de verkoop ervan en de mogelijke nieuwe bestemming.
Of nou ja, nieuw? De bestemming kwam neer op retail of horeca met daarboven een woning. Zo was de situatie in het verleden ook, al woonde er al jaren niemand meer boven de winkel. Dat is ook niet zo gek, want het pand is zeer gedateerd. In 1940 werd de oorspronkelijke bebouwing verwoest samen met een groot deel van de rest van de Markt en omgeving. De wederopbouw begon al snel. In mei 1943 werd de winkel van Diesch heropend, in de stijl van een tabakswinkel uit de 17e eeuw.

Of er daarna nog aanpassingen zijn geweest weten we niet, maar zoals je op de foto’s kunt zien lijkt de tijd te hebben stilgestaan. Al slaat de tand des tijds dan weer wel toe: het geheel verkeert in een staat van verval. Overal vocht en scheuren in muren, afbladderende verf, mos, open wandcontactdozen van net na de oorlog, enzovoort.
Omdat we toch wel eens wilden weten waaróm de vergunning voor de verbouwing er niet komt vroegen we het de eigenaar van het pand. Die leidde ons gisteren graag even rond en legde uit dat er al diverse plannen zijn ingediend, maar dat die worden afgewezen vanwege een nieuwe opgang die hij en diverse architecten noodzakelijk achten, maar het Adviesteam Ruimtelijke kwaliteit niet. De eigenaar benadrukt dat hij aanpassingen aan monumentenpanden altijd met zeer veel zorgvuldigheid laat doen, ook in dit geval. In de notulen van ARK (toen nog WARK) van 7 december kun je lezen wat de bezwaren zijn. Een van de architecten verzocht later met een brief om een herziening van dat advies. Die brief lees je hier.
De eigenaar benadrukt óók dat een aparte opgang naar de bovenwoning noodzakelijk is om de plannen te kunnen realiseren. Daarom heeft hij diverse architecten verzocht een oplossing te zoeken. Die oplossing is gevonden, maar dan is wel een kleine verandering in het onderste deel van de voorgevel nodig. Een verandering die voor de rest geen afbreuk doet aan het geheel. Hij stelt: “het is een elegante, eigentijdse aanpassing, waarvan veel experts zeggen: ‘dat is de manier waarop je dat zou moeten doen'”.
Het draait om behoud versus vernieuwing. Markt 23 is een wederopbouwpand op een zeer prominente plek in de stad. Is het monumentenbeleid te streng? Dat oordeel laten we over aan de experts, dat schreven we in januari ook al. Maar we schrokken wel hoor, van de staat van dit prominente pand. De gevel ziet er nog best goed uit, maar verhult het achterliggende geheel. ‘Onder het plaveisel ligt het strand’ riepen Franse studenten in de jaren 60. Ja, en achter een gevel staat een pand, zeggen wij dan nu met een grijns.
Er gebeurt voorlopig nog helemaal niks in ieder geval. De boel verpaupert verder. Dit alles roept ook vragen op over de nieuwe aanpak van leegstand boven winkels. Daar wordt geld voor gereserveerd, maar in de binnenstad staan genoeg winkelpanden die nog veel ouder zijn dan Markt 23. Iets zegt ons dat dit in ieder geval niet het laatste hobbelige traject zal zijn.