100 jaar de Nood: hoe een Middelburgs bedrijf bijna heel Nederland verlicht (1)
“Jullie hebben hier geen showroom, toch?”
Nederland als showroom
Het was niet eens zo’n gekke vraag, die we gisteren stelden aan Bart en Evalien van De Nood, maar nu beseffen we dat we die nooit zouden hebben gesteld als we ons nu eens vóór- in plaats van achteraf zou hebben ingelezen. Frank Balkenende van de PZC omschreef het tien jaar geleden mooi, in een groot artikel over deze Middelburgse specialist in straat- en buitenverlichting:
“het is zonder twijfel het Zeeuwse bedrijf met de grootste openluchtshowroom van het land. In 340 van de 400 Nederlandse gemeenten vind je één of meer klassieke […] lantaarns die bij de Nood in Middelburg zijn vervaardigd.”
Als je dat gegeven even laat bezinken begrijp je meteen hoe bijzonder dit bedrijf is, en snap je ook waarom Middelburg trots mag zijn dat het bedrijf hier al 100 jaar is gehuisvest.
Sinds 1924
Ja, je leest het goed. De Nood bestaat al sinds 1924. Het bedrijf heeft wat je noemt een rijke geschiedenis. Daarom kiezen we in dit geval voor een bijdrage in twee delen: eentje over de historie, en eentje over het nu. Evalien Gabriëlse hielp ons op weg. Via de mail stuurde ze ons een paar oude foto’s, met daarbij een tekst met daarin een aantal mijlpalen.
Zojuist spraken we telefonisch ook nog even met de heer Levien de Nood, een van de zonen van oprichter Jan de Nood en ook lang (tot 1997) een van de directeuren. Hieronder de geschiedenis in hoofdlijnen, met een paar aanvullingen de heer de Nood:
Geschiedenis
Middelburger Jan de Nood wilde al op jonge leeftijd zelfstandig ondernemer worden. ‘Eigen meester, niemands knecht’: dat was zijn lijfspreuk! Hij wilde in 1922 zijn eigen bedrijfje starten, maar hij was eigenlijk nog te jong. Daarom verzocht hij bij de rechter om handlichting. Dat is een soort toekenning van rechten van meerderjarigen aan een minderjarige.
In december 1923 ging zijn bedrijf van start, aan ‘De Veersche Weg T 247A’. Dat is nu Veerseweg 38, naast Motorservice-Zeeland & van den Broeke Motoren. Zoals je kunt zien in oude advertenties (de Nood adverteerde van meet af aan zeer regelmatig in kranten) kon je bij het bedrijf terecht voor allerlei soorten machines en voertuigen, reparaties, huishoudelijke artikelen, en meer. Of: ‘een kleinhandel in landbouwwerktuigen en benzinemotoren en de reparatie daarvan.’
Van Veerseweg naar Bellinkplein, van Oude Veerseweg naar Arnestein
Tot 1940 ging alles goed, maar begin dat jaar ging de zaak failliet. Tijdens de oorlog werkte Jan in loondienst, bij de Schelde. Direct na de oorlog startte hij zijn bedrijf weer op, nu op het Bellinkplein, in een gebouwtje dat eigendom was van welgestelde mensen die op de Rouaansekaai woonden. De zaken gingen goed. In mei 1959 was de feestelijke opening van het nieuwe pand aan de Oude Veerseweg (in het pand waar nu Van Helleman Houtbewerking zit).
In januari 1961 traden zonen Han en Levien de Nood toe als vennoten. Op 1 januari 1974 namen de broers het roer over van hun vader. Op 10 april van dat jaar werd het 50-jarig bestaan van het bedrijf gevierd in het abdij-restaurant.
In maart 1987 nam de Nood de koperslagerij over uit het faillissement van loodsgietersbedrijf Jobse, dat toen in de Breestraat zat. De lantaarns werden in die tijd gemaakt in een kleine loods aan de Oostperkweg (waar nu onder meer Faasse & Fermont zit).
Nagasaki Holland Village
Het bedrijf kreeg vleugels toen er een grote opdracht kwam voor het leveren van lantaarns voor Nagasaki Holland Village in Japan. Dat is een verhaal op zich. De loods aan de Oostperkweg was te klein om deze grote aantallen te produceren, dus besloten de gebroeders de Nood om een nieuw pand te laten bouw aan de Arnesteinweg in Middelburg. Dat pand (het huidige) werd in 1990 geopend.
In November 1996 werd het bedrijf verkocht aan Gard van Hoof uit Baarn. Dát feestje werd onder meer opgeluisterd door een optreden van Paskal Jakobsen. Wijlen Han de Nood ging toen met pensioen, Levien twee jaar later.
Rond het jaar 2000 besloot de directie om het constructiewerk af te stoten en de lantaarns tot de core business te maken. In de loop der jaren zijn er heel wat lantaarns verkocht. Hoe ze worden gemaakt, en waar ze zoal zijn te vinden, vertellen we in het volgende bericht, over het heden.
Foto’s (behalve 1 en 3): collectie de Nood.
Knipsels: ZB Krantenbank Zeeland ZB Bibliotheek van Zeeland
Geen zoekresultaten voor "{term}"
