Verkassen van Dauwendaele naar de binnenstad 1989-1990
Jaren terug ging het hier al eens over opgroeien in Dauwendaele in de jaren 80, in een tweeluik. Dat verhaal eindigde met de constatering dat we in Dauwendaele de Middelburgers zijn geworden die we nu nog steeds zijn. Dat klopt nog steeds wel, maar vlak ook de jaren daarna niet uit. In de zomer van 1989 verhuisden we naar de binnenstad. Dat was hemelsbreed misschien maar twee kilometer verderop. Dat stelde dus niet veel voor, maar voor ons als achttienjarigen was het een wereld van verschil.
Bierkaai 3
Een week voordat ons eindexamenjaar op de Stedelijke Scholengemeenschap Middelburg begon, gingen we op kamers. De tijd was rijp voor wat meer vrijheid en zelfstandigheid, vonden we toen. Via het Jongeren Advies Centrum (JAC) in de Hoogstraat (jaja, dat bestond toen nog ) vonden we binnen een dag een klein appartementje op de bovenste verdieping van Bierkaai 3, driehoog achter. Dat was een monumentaal pand, al dachten we daar toen weinig over na.
Het huis was verdeeld in woonruimtes voor zes (voornamelijk jonge) mensen. Bijna iedere avond gebeurde er ergens wel iets: muziek, bezoek, bier, mensen die binnenliepen en weer verdwenen. Veel luxe was er niet. Het gebouw verkeerde in een beroerde staat en jaren later zou blijken dat het ook allemaal niet zonder risico was. Een aftandse gaskachel lekte gas en koolmonoxide. Daar kwamen we gelukkig op tijd achter. Maar in 1989 waren we daar niet zo serieus mee bezig. Vrijheid, dáár draaide het om.
Een wereld zonder appjes
Het is lastig uit te leggen aan iemand die nu achttien is, maar je ging in die tijd gerust een hele avond op pad zonder dat iemand wist waar je precies was. Geen smartphone, geen WhatsApp, geen locatie delen en geen groepsapp waarin vanaf vier uur ’s middags de vraag werd gesteld waar iedereen die avond heen ging. Als je thuis al een telefoon had, dan stond die ergens in een kamer. Bellen deed je natuurlijk wel eens, maar liever helemaal niet, eigenlijk.
Dat kenden we al uit Dauwendaele. Daar liepen we na het eten naar het pleintje bij de Blijeburch om te kijken wie er waren. In de binnenstad werkte dat niet veel anders. Je ging naar café Meccano, naar Seventy-Seven of je liep over de Markt. Er was altijd wel iemand. Als je vrienden daarna naar een andere kroeg waren gegaan, had je pech. Dan zocht je ze. Of niet. Misschien kwam je andere mensen tegen en werd de avond daardoor juist heel anders dan gepland. Dat laatste gebeurde vaak.
Meccano
Een van de belangrijkste plekken in dat nieuwe leven was Meccano aan het Damplein. Die zaak hadden we al rond 1987 ontdekt, via school. Meccano was een groot café met daarachter een discotheek van twee verdiepingen. Op donderdag, vrijdag en zaterdag kon het er zo druk zijn dat er binnen in het café een rij stond om de disco in te mogen. Wij waren inmiddels zo vaak in het café dat we steeds meer personeelsleden bij naam kenden. Je at er een tosti, hing bij de gokkast en sprak er af met mensen van school. Soms zat je er al overdag en rolde de middag vanzelf de avond in. De kroeg werd een huiskamer waarvoor je zelf geen verwarming hoefde te betalen.
De soundtrack van 1989
Muziek was er natuurlijk ook altijd. In 1989 stonden oorwurmen als Eternal Flame van The Bangles, Lambada van Kaoma en Girl I’m Gonna Miss You van Milli Vanilli hoog in de hitlijsten. Maar ook Neneh Cherry met Buffalo Stance, Soul II Soul met Back to Life, De La Soul met Me Myself and I en Technotronic met Pump Up the Jam.
Die muziek kwam op heel andere manieren binnen dan nu. Via radio en televisie, via een plaat of cd die iemand had gekocht, via een cassettebandje dat van een ander cassettebandje was gekopieerd of via een dj die iets nieuws draaide. Muziek kopen deden we in Middelburg onder meer bij Sjiep en later bij Free Record Shop. Rond 1987 waren we zelf al op cd overgestapt; onze eerste was Dealing With It van Dirty Rotten Imbeciles. Niet meteen de muziek die je in Meccano hoorde, maar dat was juist het aardige aan die tijd. Je kon van punk en metal houden en ondertussen zonder al te veel problemen in een discotheek rondhangen waar soul en dance werden gedraaid.
Middelburg veranderde mee
In die tijd zagen we het maar half, maar ook de stad zelf zat in een overgangsfase. In 1989 opende de Stadsdanszaal in het Schuttershofcomplex aan de Beddewijkstraat. Op het Damplein begon Rock Desert in het voormalige café De Bloesbak. De Stadsdanszaal moest aanvankelijk zelfs concurreren met Meccano, maar zou later een belangrijk deel van het nachtleven overnemen. Ook buiten de horeca veranderde er van alles. Ramschip De Schorpioen arriveerde aan de Loskade. De Maisbaai werd verder bebouwd. Achter de Sint Janstraat verdwenen garage De Dreu en omliggende bebouwing voor het Focuscomplex. In de Griffioen werd het oude abattoir gesloopt. Interessant, maar wij hadden wel wat anders aan ons hoofd.
De Muur
En wereldwijd, in die tijd? Op 9 november 1989 ging de Berlijnse Muur open. Ineens zag je op televisie mensen bovenop die muur staan die heel ons leven symbool had gestaan voor iets permanents. De Koude Oorlog was een gegeven, in onze jeugd: Oost en West, kernwapens, Reagan, Brezjnev en Gorbatsjov. Dingen waarvan je aannam dat ze er altijd zouden zijn. Opeens veranderde er een heleboel. Terwijl in Berlijn mensen stukken muur uit het beton hakten, zaten wij waarschijnlijk ergens tussen school, Bierkaai en Damplein uit te vogelen waar het geld voor het volgende biertje vandaan moest komen. Geschiedenis voelt zelden als geschiedenis als je er nog middenin zit.
Zeshonderd gulden
Rijk waren we niet. Integendeel. We waren immers nog scholieren. We hadden in die eerste periode op onszelf maandelijks niet veel meer dan zeshonderd gulden te besteden. Daar moesten huur en boodschappen vanaf. Toch gingen we bijna dagelijks naar het café. Een glas bier kostte rond de twee gulden. Als je dat afzet tegen zeshonderd gulden per maand, kun je vrij gemakkelijk uitrekenen dat er ergens een probleem moest ontstaan. Thuis was ons altijd voorgehouden dat je geen geld kunt uitgeven dat je niet hebt. De bank dacht daar eind jaren tachtig anders over.
Eurocheques
Op een dag kregen we zomaar tien Eurocheques toegestuurd van de Rabo. Voor jongere lezers: zo’n Eurocheque was feitelijk een papiertje waarmee je kon betalen. Het geld werd pas afgeschreven als de ontvanger de cheque inde. Een uitnodiging tot financiële zelfbeschadiging, dat was het! Aan de bar schreven we doodleuk cheques van driehonderd gulden uit. Dat ging geweldig. Totdat bleek dat de eigenaar van de kroeg die dingen had opgespaard en een hele stapel tegelijk naar de bank bracht. Drieduizend gulden schuld. Voor iemand die leefde van studiefinanciering en inkomsten uit een bijbaantje als afwashulp was dat een astronomisch bedrag. Er moest gewerkt worden.
Flappentappen
Leerden we snel van onze fouten? Welnee. In Middelburg verschenen in die jaren de eerste geldautomaten. Op de Markt zaten verschillende banken met zo’n wonderlijke machine in de gevel. We ontdekten al gauw een kinderziekte. De studiefinanciering werd op een vaste datum gestort. Vlak na middernacht kon je erbij. Alleen bleken de automaten van de verschillende banken niet onmiddellijk met elkaar te communiceren. Wie snel genoeg over de Markt liep, kon hetzelfde bedrag bij verschillende banken opnemen voordat de computers doorhadden wat er gebeurde. Soms kon je dat ene bedrag wel vier keer pinnen. Het duurde gelukkig niet lang voordat de banken hun systemen beter op elkaar afstemden. Waarschijnlijk heeft dat ons voor erger behoed.
1990
Toen kwam 1990. Het jaar waarin Nelson Mandela vrijkwam na ruim 27 jaar gevangenschap. In oktober werden Oost- en West-Duitsland officieel herenigd. De wereld waarin we waren opgegroeid veranderde zichtbaar. Zelf deden we dat jaar eindexamen. Met de hakken over de sloot, je kent dat allemaal wel. In dat eerste halfjaar feestten we wat af. Exit middelbare school. Lekker!
Het Damplein verliest de nacht
In Middelburg was er op dat moment een flinke strijd gaan over het uitgaansleven. De gemeente wilde af van het nachtleven op het Damplein en de overlast die daarmee gepaard ging. Voor Meccano had dat enorme gevolgen. In april 1990 protesteerde een groep uitgaanspubliek zelfs met een paginagrote advertentie in de PZC. De boodschap was weinig subtiel: ‘Dit is het Einde’. Een jaar later zou de Raad van State bevestige dat de horeca op het Damplein in het weekend voortaan om twee uur moest sluiten.
Het nachtleven concentreerde zich vanaf toen in in het gebied van de Markt, Pottenmarkt, Kromme Weele en Beddewijkstraat. In 1990 werden ook voor de laatste keer de Stadhoudersfeesten gehouden, een groot horeca-evenement dat vanaf 1987 in de binnenstad was georganiseerd. De feesten waren geïnspireerd op het Maastrichtse Preuvenemint en draaiden om eten, drinken, muziek en horeca op straat.
Aan de slag
Na het eindexamen was onze financiële situatie eenvoudig samen te vatten: geen geld, wel schuld. Dus gingen we werken. We kwamen terecht bij Vogel Verhuizingen in Middelburg. Over die tijd schreven we eerder al op Wij zijn De Stad, dus dat hele verhaal hoeven we hier niet nog eens te vertellen. Maar Vogel hoort wel degelijk bij deze jaren. Voor het eerst leerden we wat echt werken was. Vroeg beginnen, aanpakken, niet zeuren en vooral: nooit met lege handen lopen. Dat laatste is een van die simpele lessen die meer dan dertig jaar later nog steeds ergens in je hoofd zit.
Ondertussen werd wonen aan Bierkaai 3 steeds minder romantisch. Die lekkende gaskachel hielp ook niet. Onze huurbaas Ies Goedbloed bood uiteindelijk een oplossing: een groter en beter appartement in een vergelijkbaar pand aan Nieuwe Haven 39. Dat aanbod namen we aan. Vanaf dat moment woonden we recht tegenover het toenmalige Huis van Bewaring, waar tegenwoordig de rechtbank zit. Het was gewoon een beetje sjieke friemel. En de binnenstad voelde als ons nieuwe thuis.
In een volgend stukje meer over de jaren 1991 en 1992.
Foto’s ca. 1989: Middelburg Dronk en Middelburgs Mozaïek
Een paar anekdotes verschenen eerder al eens op onder meer Middelburg Dronk
Geen zoekresultaten voor "{term}"
