Uit de archieven van Dutch J den Hollander: ijzergieterij Boddaert in Middelburg
Jullie hadden nog twee series foto’s uit de archieven van fotograaf Dutch J Den Hollander van ons tegoed. Dit is de eerste. Het zijn fraaie beelden van de voormalige ijzergieterij Boddaert, die lang was gevestigd aan de Kousteensedijk, op de plek waar nu het gebouw van ZB Bibliotheek van Zeeland staat.
Encyclopedie van Zeeland
Uit de Encyclopedie van Zeeland van ZB:
Op de plek waar nu de ZB is gehuisvest klonk ooit het geluid van hamers en het gieten van vloeibaar ijzererts. Het was de plaats waar de N.V. Middelburgsche IJzergieterij en Machinefabriek Boddaert was gevestigd en vele generaties Middelburgse arbeiders – al sinds 1859 – van werk werden voorzien.
In dit al in de negentiende eeuw gevestigde bedrijf werkten voor de oorlog tientallen arbeiders als draaiers, frezers, bankwerkers en boorders bij zeer hoge temperaturen aan de productie van ijzeren gietstukken voor met name de scheepsbouw.
Sinds 1850
De ijzerfabriek werd op 23 juli 1850 opgericht. Met een kapitaal van 6.000 gulden gingen ze van start aan de Vlissingsestraat. Drie jaar na de oprichting had de gieterij 12 arbeiders in dienst en beschikte het over een oven. Met behulp van een nieuwe investeerder (Van Reigersberg-Versluys) werd het bedrijf in 1858 vergroot en kon er een groter onderkomen worden gevonden aan een terrein tussen de Kousteensedijk en de Blauwedijk. Een stukje grond waar eerder een gracht liep, die was gedempt. Overigens ging Boddaert enkele jaren later weer zelfstandig verder onder de naam ‘Boddaert en Compagnie’.
Vanwege de oorlogsschade en de behoefte aan liquide middelen werd in 1954 besloten het familiebedrijf om te zetten naar een NV. Zo ontstond op 29 april 1954 Boddaer & Co. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg 450.000 gulden.
Vanaf de jaren vijftig werd Boddaert in toenemende mate geconfronteerd met klachten van buurtbewoners over luchtverontreiniging en stank. Onvrede was er ook over geluidsoverlast en brandgevaar. De gemeente Middelburg legde het bedrijf daarna de verplichting op de schoorstenen te verhogen.
Kentering
Als de zaken bij Boddaert in de jaren vijftig steeds minder goed lopen en het bedrijf in 1958 zelfs failliet werd verklaard, nam het bedrijf Thomassen uit De Steeg (Gld.) de fabriek over. Vanaf 1966 werd Thomassen (en Boddaert) onderdeel van het Schelde-Rijn concern. Later sloot ook het Verolme concern zich hierbij aan en ontstaan het RSV-concern. De gieterij-activiteiten werden geconcentreerd in Middelburg. Hierdoor steeg de werkgelegenheid in het bedrijf van 80 naar 125 mensen.
Naar het industrieterrein
In augustus 1975 werd de laatste gieting verricht. Daarna verhuisde Boddaert naar het industrieterrein van Middelburg aan de Kleverskerkseweg. In deze nieuwe fabriek kon met moderner machines worden gewerkt, waardoor de concurrentiepositie werd versterkt. Door de nieuwe externe ligging van het bedrijf had de onmiddellijke woonomgeving van de ijzergieterij ook geen last meer van hinderlijke uitstoot van kwalijke stoffen, zoals aan de Kousteensedijk decennialang wel het geval was.
Sanering
Gemeente Middelburg wilde het vrijgekomen Boddaert-terrein als parkeerterrein gebruiken, maar besloot later dat dit een goede plek is voor de nieuwe Zeeuwse Bibliotheek. Voordat deze kon worden geopend (29 januari 1985) moest er echter eerst een grondsanering worden uitgevoerd. Bij deze voorbereidende werkzaamheden moest vanaf 1982 eerst 15.000 kubieke meter met koper en kwik vervuilde grond worden afgevoerd. Het werd een flinke operatie.
Foto’s Dutch J den Hollander: Beeldbank Zeeuws Archief op https://www.zeeuwsarchief.nl/.
Informatie: https://encyclopedievanzeeland.nl/Boddaert_ijzerfabriek
Geen zoekresultaten voor "{term}"
