Volgende week maandag, op 16 september, is het tien jaar geleden dat op de A58, tussen Middelburg een Goes, drie grote kettingbotsingen plaatsvonden in de zeer dichte mist. Bij de ongelukken waren honderdvijftig auto’s betrokken. Er vielen twee doden, en meerdere gewonden. Ad Hanneman kijkt terug.
16 september 2014. Dichte mist. Hooguit tien meter zicht. Zouden we bij Arnemuiden omdraaien? Ik moest naar Rotterdam. Naar het Erasmusziekenhuis met dochter voor kleindochter. Bij Bergen op Zoom zou het helder zijn. Dus doorrijden? De keuze was gemaakt. Vlak voor ons knalt een auto op de achterkant van een wegdraaiende remmende vrachtwagen. Rechts staat alles stil. Ik stuur richting vangrail en ontwijk. Stilstand en we springen naar buiten. We zijn deelnemer aan de legendarische kettingbotsing. Later bleek met doden en gewonden. Op de A58.
De herinnering blijft spoken. Vooral als ik richting Goes rij en Lewedorp nader. Daar stonden we. Ineens. Nipt voor de vangrail. Zonder schrammetje. Een vrouw naast ons huilde. Van de schrik. Een man vloekte. Alom chaos en verwarde vraagtekenogen. Omgeven door wrakken en de stank van benzine, olie en de scherpe geur van de lekkende antivries. Op de achtergrond richting Nieuw en St Joosland horen we de piepend remmende op elkaar knallende auto’s. Het blijft doorgaan, steeds weer wat verder weg. Tussendoor een schreeuw. Mijn dochter en ik bleven nuchter – zover als mogelijk. De schrik hielden we in. We bekommerden ons om het kind. Mijn kleindochter, die het ogenschijnlijk onderging…oppervlakkig gezien. Met grote vraagogen. Stil, onschuldig en angstig, kijkt ze om zich heen.
Maar het is niet wat ook had gekund. Het is zoals……. en de kleine heeft het goed verteerd, zo lijkt het. Zeker nu na tien jaar heeft ze er nauwelijks nog weet van. “Was het niet heel erg mistig?”, vroeg ze kortgeleden op haar verjaardagsfeest, toen we haar negentiende verjaardag vierden.
Ze herinnert zich de Lelijke Eend. Op weg naar restauratie. “Compleet naar z’n mallemoer”, herinner ik me de bittere opmerking van de nog jonge bestuurder. Ik herinner me de man die lang bleef zitten. Achter onze ongeschonden Renault. Zijn auto eveneens onaangetast. Toen hij uitstapte inspecteerde hij zijn schoenen. Net gekocht en niet beschadigd, mompelde hij. Hij maakte zeniettemin schoon – als een ritueel – in het gras onder de vangrail. Hij keek verward. Het was niet nodig. Ze toonden geen sporen. We barstten uit in lachen. Opluchting? Ongeschonden, waren we. Maar ik voelde mijn lach als die van de spreekwoordelijke boer met kiespijn.

Dochter wees naar de overkant. Een helikopter landde. De wieken veroorzaakte een stormpje met wat zand of wegvuil in onze richtig. Een ziekenauto arriveerde achteruitrijdend. Uit de achterklep haalden de ziekenbroeders een brancard. Boven de dekens stak een hoofd. Het bewoog. “Die komt er wel”, wist mijn dochter. De schoenenman beaamde haar conclusie. De gewonde m/v werd geladen in de helikopter, die snel en sierlijk opsteeg. Indrukwekkend. Een slachtoffer. Mijn kleindochter wilde meer zien. Ze pakte mijn hand en we liepen eerst twintig meter voorbij de vrachtwagen voor ons.. Ervoor hetzelfde beeld. Beschadigd en niet beschadigd. Een bebloede vrouw wachtte in een verkreukte Opel op hulp. Snel omkeren, meende ik. Kleindochter zei: “eng”, dus…
Het kind heeft twee weken na de crash haar gevoelens opgeschreven over de crash. Een soort dagboek. Om te verwerken, meenden wij. Tussentijds speurde dochter internet af en becommentarieerde geposte bevindingen. Haar manier om de stressuurtjes op de A58 te verwerken. Soms voel ik de verstening van toen. Maar ook de de relativerende opmerking van de schoenenman. Humor tijdens een ramp. Je hoort er wel eens over. Een dame aan een tafeltje naast me op een terras in Middelburg die er jaren later over sprak, wees me streng terecht toen ik me mengde in het gesprek over de kettingbotsing in september 2014 en sprak over de humor tijdens de crash. “En wat als je naast een zwaar gewonde en naast een dode staat…?”.
Tien jaar is een hele tijd in een kinderleven. Bij oudjes gaat de tijd sneller. Mijn kleindochter heeft het achter zich gelaten. Net als mijn dochter. Voor mij gebeurde het gisteren. Highway to Hell. Soms zing ik het…
Ad Hanneman
Zie ook ’16 september 2014: mistongevallen op A58′, van VRZ, ‘Mist eist levens op A58’ in de PZC van 17 september 2014, en de docu ‘1 seconde’, bij Omroep Zeeland.