Is er een link te leggen tussen heavy metalband Iron Maidenָ en Middelburg? In onze vreemde kronkelkoppen wel hoor. Dat zit zo:
toen we als pubers kennismaakten met de luidruchtige muziek van ‘Maiden’ dachten we aanvankelijk dat er alleen maar werd gezongen over hel en verdoemenis. We ontdekten echter al snel dat de teksten veel verder gingen dan dat. Sommige nummers bleken niets minder te zijn dan interessante geschiedenislessen, of zelfs pure poëzie, zo nu en dan.
Een absolute favoriet was en is het lange nummer The Rime of the Ancient Mariner. Prachtig! Toen we ons er wat meer in verdiepten leerden we dat dit nummer is gebaseerd op het gelijknamige gedicht van Samuel Taylor Coleridge, uit 1798. We vonden het zó mooi dat we op zoek gingen naar het boek van de dichter.
We vonden het uiteraard in ZB Bibliotheek van Zeeland. Toen we het boek eenmaal in handen hadden werden we op slag verliefd. Op het gedicht, maar vooral ook op de illustraties in het boek. Die bleken gemaakt te zijn door Gustave Doré, een Franse illustrator uit de 19e eeuw.
Opeens waren we fan. Van een kunstenaar die al honderd jaar dood was. Wat een man! En wat een productie! Doré illustreerde in zijn korte leven (hij werd maar 51) enorm veel boeken. Van bijbels tot werken van Rabelais en de Balzac. Van The Raven van Edgar Allan Poe tot de Goddelijke Komedie van Dante. Waanzinnig mooi allemaal.
De tekeningen zijn vaak beklemmend en huiveringwekkend, soms ook romantisch, maar juist daarom pakken ze ons bijna altijd bij de strot. Dat grijzige en duistere vinden we geweldig. De beelden geven de boeken echt een extra dimensie. En anderhalve eeuw later zijn ze dus ook nog een bron van inspiratie voor hedendaagse muzikanten en andere kunstenaars. Zeker in het metalgenre. De illustraties van Doré prijken op heel wat platenhoezen. De stijl, met weinig meer dan dunne streepjes als basis, is heel herkenbaar.
Terug naar Middelburg. De link zit hem dus in de ZB en het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (KZGW). In 1945 kreeg het KZGW het legaat van mr. Theodoor Guilliaam van Eck (1862-1945) en kwam het in bruikleen van de toenmalige Provinciale Bibliotheek van Zeeland. Deze collectie bestaat uit circa 400 meest 19e-eeuwse uitgaven en bevat voornamelijk eerste drukken.
Conservator Marinus Bierens heeft vorige week een kleine vitrine ingericht, met werk van Doré. In dat kader was hij zo aardig om ons mee te nemen naar het magazijn, om een paar parels uit de collectie te laten zien. Zo’n bijbel met slotjes, van een paar kilo, en natuurlijk dat boek van Coleridge. Maar ook de Don Quixote, en dat prachtboek van Dante Alighieri. Zo werden we niet getrakteerd op een lunch, maar op een tochtje door de negen cirkels van Dante’s hel. Fantastisch toch? Als klap op de vuurpijl mochten we ook nog even mee naar de kluis, waar een unieke uitgave wordt bewaard met losse prenten, gesigneerd door de meester zelf. Die moet veel geld waard zijn!
Natuurlijk, je kunt de meeste afbeeldingen ook online vinden. In die zin hoef je je luie stoel niet uit. Maar gewoon eens rustig in de bieb gaan zitten en zo’n oude druk opvragen uit het magazijn: dat heeft toch iets extra’s hoor. Maar dat kan ook aan ons liggen. Want we zeiden het al eens eerder: wij zijn geen journalisten of marketeers: wij zijn losgeslagen bibliothecarissen. En hoe dol we ook zijn op internet: boeken, zeker van dit kaliber, zijn onovertroffen. En ze liggen hier gewoon, in de magazijnen in die onderkant van de stad.