Een vraagje aan Middelburg die vóór 1985 zijn geboren: herinner jij je nog veel van de Streekschool in Middelburg, en van het schoolgebouw tussen het Molenwater en de Zuidsingel?
Het gebouw stond op de plek waar tegenwoordig het Mattheus Smallegangehof is. Het werd in 1908 gebouwd, en in 1995 gesloopt. We hebben zelf zo’n zeventien jaar lang de tijd gehad om het gebouw in ons op te nemen, maar om een of andere reden is dat nooit gebeurd. Er komt werkelijk geen énkele ‘actieve herinnering’ bij ons boven, als we staren naar die eerste vijf foto’s, die zijn gemaakt in 1993 en 1995, door Wim Helm en Johan Sinke.
En dat terwijl we in 1991 bijna een jaar lang in de kazerne aan de Zuidsingel zaten, een paar honderd meter verderop. Én ondanks het feit dat we genoeg mensen kennen die ooit op de school zaten, of er in het verleden lesgaven (en in de jaren 90 met de nodige chagrijn verkasten naar de nieuwbouw van het Zeeland College, aan de Ravensteijnweg). Het is bijna vreemd om te constateren dat we zó weinig weten van een verdwenen Middelburgs gebouw.
Maar goed, nu hebben we er alsnog wat meer over gelezen. Dankzij de beeldbanken van ZB Bibliotheek van Zeeland en het Zeeuws Archief, en ZB Krantenbank hebben we nu ook een beeld bij de geschiedenis van de school en het gebouw.
De aanleiding voor deze verkenning was een foto van Ies Lamain uit 1976. ‘Vormingsschool aan Molenwater; typemachines’, staat vermeld in de omschrijving. Van die vormingsschool hadden we al helemaal nog nooit gehoord. Een artikel in de Encylopedie van Zeeland maakt duidelijk waar die term vandaan komt….en wat voor soort opleiding deze streekschool (die term werd namelijk vaker gebruikt) was.
De streekschool in Middelburg was in feite een regionaal opleidingscentrum voor jonge werkenden: geen klaslokaal los van de praktijk, maar onderwijs dat direct aansloot op het arbeidsleven. Een typisch product van de jaren zeventig, toen de overheid serieus werk begon te maken van de combinatie arbeid, scholing en persoonlijke vorming voor jongeren die anders te vroeg uit het onderwijs verdwenen. In een artikel in Zeeuws Tijdschrift van januari 1978, ‘De werkende jongere‘, legt de heer A. Buys het ook allemaal haarfijn uit.
De Ambachtsschool was ook een praktijkopleiding, maar toch anders dan de latere streekschool. Over de geschiedenis ervan kun je ook wel een boek schrijven. Wij verwijzen voor het gemak maar even naar Wikipedia en naar het prima artikel van Piet Smallegange, over het ontstaan van het beroepsonderwijs in Middelburg. Je leert dan ook hoe de school eind negentiende eeuw ontstond, aanvankelijk in de Gortstraat, en hoeveel er was te doen over de nieuwbouw op het Molenwater. Ook toen al discussies over de kosten en de pacht, en over de vraag of het nu wel wenselijk was bij het park, zo’n groot, nieuw gebouw. Een ander spoor in dit kader, de Burgeravondschool, laten we ook maar even rusten. Arnold Wiggers schreef er een mooi stuk over, op de website van de Teeken Akademie.
De ambachtsschool verhuisde in de jaren 70 naar de nieuwbouw aan de Kruisweg. Die school stond toen bekend als ‘De Wellinge’. Het was de tijd van de technische opleidingen op drie niveau’s: de L.T.S, M.T.S. en H.T.S. Tegenwoordig heet de lagere variant dan weer VMBO.
De Streekschool, die eind jaren 60 van start was gegaan, verdween begin jaren 90 dus weer, met de verhuizing naar zuidelijk Middelburg. Wat rest van het gebouw is de bijzonder zonnewijzer die aan de gevel hing, en nu een ereplekje heeft op het stadhuis aan de Markt in Middelburg. Aan de Ravensteijnweg werd de nieuwe naam van de streekschool aanvankelijk Zeeland College, later werd dat ROC Zeeland. Dat Regionale Opleidingen Centrum werd na een fusie vervolgens weer omgedoopt tot Scalda. De opleiding is tegenwoordig gevestigd op het ZEP-terrein.
Een opleiding voor de hele streek is Scalda nog steeds, zeker, maar toch wel een beetje anders dan de streekschool van ooit, daar aan het Molenwater.
Bijna alle foto’s komen uit ZB Beeldbank Zeeland, behalve de foto van Johan Sinke, die komt uit de collectie van het Zeeuws Archief.
Alle knipsels: ZB Krantenbank Zeeland
En wat die foto van de Molenkiosk op de Markt hier doet? Die werd gemaakt door leerlingen van de Ambachtsschool.