Over de geschiedenis van de Loskade en de Nieuwe Doelen
Dat het bezoek aan Hotel De Nieuwe Doelen tot meer zou leiden dan alleen een stukje over Bar Place to be stelden we twee weken geleden al vast. De eerste bijdrage moést gewoon over die verrassende wellness gaan, maar toen Eduard ons rondleidde door het hotel werd een duikje in de geschiedenis van de panden aan Loskade 3 t/m 7 ook meteen een persoonlijk actiepunt.
Nog geen Loskade in Middelburg, in 1860
Het uitpluizen van die geschiedenis is lastiger dan je zou denken want namen en adressen in dat stukje Middelburg zijn vaak veranderd tussen 1860 en 1940. Je had de oude stad zoals die was, met de grachten er omheen. In het zuiden van de stad had je nog geen kanaal en spoorlijn. Je stak de Vest over via de Sint Geertruida Buitenbrug. Staar maar eens goed naar die plattegrond van 1860, uit de collectie van het Zeeuws Archief, dan kun je je er een voorstelling bij maken.
Kijk vervolgens eens goed naar de eerste twee foto’s. Op de eerste zie je de Loskade, aan het eind van de jaren 70 van de 19e eeuw. Op de tweede Café Neuf rond 1880. Als je voorbij de gebouwen in beeld kijkt zie je dat er verder nog geen bebouwing is. Je kijkt dan ook naar de begintijd van de Loskade en van de Stationsstraat.
De Loskade wordt in kranten pas in 1867 voor het eerst genoemd. Gemeente Middelburg dacht toen al na over de bebouwing in het gebied, dat door de aanleg van het kanaal en het spoor drastisch zou gaan veranderen. Er was veel gesteggel over in de gemeenteraad, maar uiteindelijk werden de bouwpercelen toch stap voor stap verkocht.
De eerste bebouwing: het koffiehuis van Antheunissen
In 1873 was firma De Broekert & Co de eerste die toesloeg, met de aankoop van 4 percelen voor 622 gulden. Het eerste gebouw dat gereed kwam was de hoek Stationsstraat-Loskade. In december 1879 werd bekendgemaakt dat Antheunissen, die op dat moment Hotel De Flandre in de Lange Delft had, er zijn ‘koffiehuis en logement’ Neuf zou beginnen. Hatsikidee!
Om gek van te worden
Het linkerpand van de huidige Nieuwe Doelen moet niet lang daarna gebouwd zijn. Dat deel is namelijk ook al te zien op de foto’s uit de periode 1890-1900. Details over de opleverdatum hebben we echter nog niet gevonden. Dat komt misschien ook omdat er toen zoveel verschillende namen en nummers werden gebruikt. Zo was de huidige Loskade 3 ooit P147, maar ook nog een tijdje P264/265. En alsof dat niet al verwarrend genoeg is had de een het in de begintijd over ‘bij het Kanaal’, de ander over de Kanaalweg of Stationsweg óf over de Loskade. Om gek van te worden! De naam Stationsstraat staat pas duidelijk op de plattegrond van 1897.
Zeker is wel dat in dat jaar nummer 3 sowieso ook in gebruik werd genomen, door het sigarenmagazijn van Hartman. Of hij de eerste huurder was weten we niet zeker, maar deze man zat er wel een paar jaartjes met zijn winkel. Wanneer hij vertrok en wat erna in kwam is nog schimmig. Als we naar foto’s uit de periode 1900-1940 kijken lijkt het tweede pand in het rijtje een woonhuis te zijn. We horen het graag als we het mis hebben. Na de oorlog kwam Hotel de Nieuwe Doelen in ieder geval naar dit adres, omdat het hotel naast het stadhuis verwoest was.
Goethals: architect van Loskade 7 t/m 15
Het pand op nummer 7 is een heel ander verhaal. Op die plek stond aanvankelijk niets, maar op zeker moment werden er lage arbeidershuisjes gebouwd. Die werden rond 1903 echter gesloopt, waarna architect Goethals het hele, markante blok tot en met nummer 15 bouwde. Goethals kwam hier al vaker voorbij. Denk bijvoorbeeld ook aan panden zoals het oude van De Zeeuwse Verzekeringen, van Valeria Serratura of Hotel De Sprenck. Wanneer De Nieuwe Doelen dat pand erbij trok zullen we eens navragen bij Eduard. Dat weet hij vast wel.
We hebben het nog niet helemaal op een rijtje, maar de basis is er nu in ieder geval. Het is interessant om te zien hoe snel hoe dit stukje stad al snel werd gevonden door allerlei ondernemers, na de komst van het kanaal en het spoor.
Meer lezen?
– Artikel ‘De Loskade te Middelburg’, van MP de Bruin, in Zeeuws Tijdschrift van maart 1978
– Het artikel ‘Loggia’s en trapportalen’, in de Wete van Heemkundige Kring Walcheren, oktober 2001
– Nieuwe Doelen en andere zaken op Middelburg Dronk:
https://middelburgdronk.nl/wiki/Categorie:Loskade
https://middelburgdronk.nl/wiki/Categorie:Blauwedijk
https://middelburgdronk.nl/wiki/Categorie:Stationsstraat
Foto’s: Beeldbank ZB Bibliotheek van Zeeland, Zeeuws Archief, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Middelburg Dronk
Knipsels: Tijdschriftenbank en Krantebank ZB Bibliotheek van Zeeland
Geen zoekresultaten voor "{term}"
