Neuzen in de geschiedenis van Zeeuwse luchtjes, met de Geurontdekker van Odeuropa
Hoe ruikt Middelburg eigenlijk?
En hoe rook het hier vroeger?
Stel je eens voor dat je -hoe ondenkbaar ook- je al een paar jaar niet meer in Middelburg woont, en je zou de geuren van onze stad moeten omschrijven. Aan welke luchtjes zou je dan denken? Aan de geur van vis of stroopwafels op de donderdagse weekmarkt misschien? Aan die stank in het oude urinoir onder de Lange Jan? Of aan de bloesemgeur op het Bolwerk wellicht, als het net heeft geregend in een lentemaand?
We kunnen zelf niet 1-2-3 een lijstje van luchtjes en geurtjes van Middelburg oplepelen. Daar zouden we echt eens even goed over na moeten denken. Dat is best gek, als je beseft hoeveel dingen je dagelijks ruikt in de stad.
De Odeuropa Geurontdekker
Waarom we hier opeens over nadenken? Omdat we gisteren kennismaakten met een website die in november werd gelanceerd: de Odeuropa Geurontdekker, of in het Engels: the Smell Explorer. Met deze site kun je geuren uit het verleden ontdekken en leer je begrijpen hoe ze de Europese geschiedenis en cultuur hebben gevormd. Er is drie jaar aan gewerkt door een team van informatici, AI-experts en geesteswetenschappers.
Kijk maar eens op https://explorer.odeuropa.eu/nl.
Perfect is het misschien allemaal nog niet, maar we vinden het zelf toch fascinerend welke ‘geurgegevens’ deze site uit andere databases haalt. Er wordt geput uit 23.000 afbeeldingen en 62.000 historische teksten in het publieke domein. Het aantal zoekresultaten op zoektermen als ‘Middelburg’, ‘Walcheren’ en ‘Zeeland’ is nog beperkt, maar wel interessant.
Zo’n systeem zouden we ook wel willen hebben voor andere onderwerpen. De herbergen van ooit, de winkels van toen. We noemen maar wat dingen. We hopen dan ook dat hier op voortgebouwd zal worden.
Maar voor nu houden we het bij de wereld van de neus. Geuren en odeuren, luchtjes en parfums. Stank en walmen. Prachtig hoor. Verken vooral ook de geurige ruimtes en de geurbronnen. Je weet niet wat je ziet, uhm, ruikt!
Geuren als cultureel erfgoed en als verrijking van musea
Mensen die meer willen weten over de technieken en gerelateerde projecten verwijzen we graag naar https://odeuropa.eu. Een geurenencyclopedie! Een geurenbibliotheek! Waanzinnig toch? En zo kom je vanzelf uit bij de wereld van het cultureel erfgoed. Olfactorisch Erfgoed in dit geval. Kan het Zeeuws Museum een museumbezoek verrijken met geurtjes van ooit? Reken maar! Voor de liefhebbers een rijtje links hieronder.
Vervlogen geuren en kleuren in het Mauritshuis:
We moeten niet vergeten dat we kunnen ruiken
Wetenschappers: musea moeten geuren en meuren
Geuren bewaren als cultureel erfgoed
Nog meer moois, als je er een neusje voor hebt:
https://www.nosenetwork.nl/dutch-heritage-smells/
https://www.osmotheque.fr/en/
https://odeuropa.eu/the-heritage-smell-library/
https://neerlandistiek.nl/2023/11/28-november-2023-odeuropa-presenteert-onderzoeksresultaten-naar-europees-geurerfgoed/
https://encyclopedia.odeuropa.eu/
Of om te spreken met Patrick Süskind, in het boek Het Parfum:
Geuren hebben een overtuigingskracht sterker dan die van woorden, verschijningen, emoties of wil. De overtuigingskracht van een geur kan niet worden afgeweerd, het komt bij ons binnen zoals adem in onze longen, het vult ons op, doordringt ons volledig. Er is geen remedie tegen.
Afbeeldingen: Europeana (via de Geurontdekker), digitale collectie ZB Bibliotheek van Zeeland, Rijksstudio Rijksmuseum
Geen zoekresultaten voor "{term}"
