Jolijt! Over bier, belasting en de Oostkerk
De Oostkerk heeft weer Jolijtbier! Het bier, dat in 2019 voor het eerst werd gepresenteerd tijdens het Middelburgs Abdij Bier Festival, wordt ook dit jaar weer gebrouwen door Stadsbrouwerij Middelburg (Hosternokke) aan de Dam. We mochten een week geleden een glaasje proeven in de kelder van de brouwerij, die helaas nog geen openbaar proeflokaal mag zijn.
Dit lekkere, frisse biertje is vanaf nu weer verkrijgbaar in de kerk en draagt zo een steentje bij aan de eigen inkomsten van het podium. Extra leuk is dat Jolijt op verschillende manier knipoogt naar het verleden.
Louis Jolijt
Zo is Jolijt óók de naam van de stadstimmerman en -metselaar die de laatste fase van de bouw van De Oostkerk leidde. Louis Jolijt heette die man, vroeger ook wel gespeld als Louys. De kerk werd in 1667 opgeleverd.
Bieraccijns
Denk bij dat gegeven ook aan het bekende verhaal dat de bouw van de Oostkerk heel duur was, en regelmatig stil kwam te liggen omdat het geld op was. Het toenmalige bestuur van Gemeente Middelburg loste dat op door de belasting op bier te verdubbelen, tot ontevredenheid van veel inwoners van de stad.
Zie ook het krantenknipsel ‘Even Omzien’, van Peter Sijnke. In 1998 ging hij in op dat verhaal, toen er een Middelburgs Abdijbier werd gepresenteerd.
Je moet je voorstellen dat er in de zeventiende veel meer bier werd gedronken dan nu. Verbruiksbelasting (accijns, of Excys in oud-Nederlands) bestond echter ook al. De opbrengst van accijnzen op drank waren in sommige perioden wel goed voor meer dan de helft van het inkomen van de stad. Bizar.
Ook nu de sigaar
Hoewel, bizar? Van alle tijden, kunnen we misschien beter zeggen. De geschiedenis herhaalt zich. Anno 2024 is het de rijksoverheid, die met accijnzen veel extra geld probeert binnen te harken, door zaken als drank, benzine en tabak extra te belasten. Ook tegenwoordig slaat men door. Als je nu shag koopt in Duitsland of Luxemburg ben je 15 euro minder kwijt dan in Nederland. Per pakje! Bij de aankoop van twee sloffen bespaar je daar dus 300 euro minder dan hier. De pendeldiensten draaien overuren, laten we het daar maar op houden.
Oostkerkbier van de Bierefluiter, in 1996
De geschiedenis herhaalt zich trouwens ook als het gaat om het brouwen van bier ter ondersteuning van de Oostkerk. In een PZC van juli 1996 vonden we ook nog een artikeltje over wijlen Jaap van Wallenburg. Over deze vriend van Middelburg, en eigenaar van ‘De Bierefluiter’ schreven we in 2018. We lezen nu dat ook hij toen een bier op de markt bracht, om de toenmalige restauratie van de Oostkerk te steunen. In 28 jaar geleden lag het geld niet voor het oprapen. Ruben Oreel zette Jaap op de foto toen, met zijn Oostkerkbier.
Meer lezen:
Over Jaap
Over de Stadbrouwerij
Bonus: Jolijt!
Jolijt! We zijn dol op dat ouderwetsche woord, dat onder meer ‘vreugde’ of ‘plezier’ betekent. Dagblad Trouw had er in januari nog een artikel over. We citeren:
‘De geschiedenis van jolijt gaat eeuwen terug: onze taal heeft het woord al in de 13de eeuw ontleend aan het Franse bijvoeglijk naamwoord joli (vrolijk, oorspronkelijk: feestelijk), dat op zijn beurt terug te voeren is op het Oudnoorse woord jol (midwinterfeest), dat eveneens voorkomt in de woordgeschiedenis van het nogal beladen woord joelfeest (kerstfeest) en het werkwoord joelen (luidruchtig uiting geven aan je gevoelens).’
Lezen over dat Joelfeest is al een feest op zich. Het is ouder dan het moderne kerstfeest. Zie de link onderin. Als Zweden ‘God Jul’ zeggen, dan bedoelen ze ‘vrolijk kerstfeest’, maar eigenlijk zeggen ze ‘goeie joel’!
Meer over Jolijt:
https://www.etymologiebank.nl/trefwoord/jolijt
https://nl.wikipedia.org/wiki/Joelfeest
Over het Joelfeest bij Nederlands Heidendom
Bronnen
Knipsels: ZB Krantenbank Zeeland ZB Bibliotheek van Zeeland
Posters Jolijt: Buro Driedijk
Geen zoekresultaten voor "{term}"
