Het nieuws haalde gisteren – terecht – alle media: filmproducent, schrijver en acteur Burny Bos is op 79-jarige leeftijd overleden.
Je hoeft alleen maar even op Wikipedia te kijken om te zien hoe groot en invloedrijk het oevre van Bos is. Of je leest het In Memoriam van de VPRO, bijvoorbeeld.
We stellen vandaag vast dat we het gros van zijn films nooit zagen, en zijn kinderboeken niet lazen, maar ook wij maakten in onze kinderjaren kennis met zijn werk. Als we bij oma logeerden werd er op zondagochtend vanaf 7 uur steevast geluisterd naar Ko de Boswachtershow. “Woeoeoeoe! Beesten in het nieuws“. Veel later was er natuurlijk ook geen ontkomen aan televisie als Theo en Thea en Achterwerk in de kast (hebben we al eens verteld over ons lievelingsfragment? ‘Palings’?).
Hoe dan ook: het is een indrukwekkende loopbaan, van een indrukwekkend mens.
De wat oudere Middelburgers weten waarschijnlijk wel waarom wij ook even stilstaan bij het overlijden van Bos. Hij kwam hier niet vandaan, maar van eind jaren 60 tot half jaren 70 woonde en werkte hij wel in Middelburg. In die periode kwam hij regelmatig in het nieuws met de dingen die hij deed in het jongerenwerk.
Dat werk schijnt te zijn begonnen bij jongerencentrum Trefpunt, dat was gevestigd in de toenmalige Lange Giststraat. Nu is het Damplein 5. Trefpunt zou je kunnen zien als een brave voorloper van jongerencentrum Midgard. Ooit kregen we een mail van een oud-medewerker van Trefpunt, die ons schreef dat Bos daar werd ontslagen omdat hij een condoomautomaat op had gehangen (of op had willen hangen).
Niet lang daarna startte Bos op het Koorkerkhof een Provadya. Dat was een landelijke beweging, voor en door de alternatieve jeugd, waarbij popmuziek, dans, theater, film, poëzie en lichtshows centraal stonden. In 1969 kreeg dit nieuwe jongerencentrum de nieuwe naam De Beuk (op Open De Beuk). Bos deed er veel goed werk, maar er was altijd gedoe. Een ontslag hier, een akkefietje daar. Op de website van Middelburg Dronk kun je er meer over lezen. Zie de links onderin.
Er waren veel mooie projecten, maar er was ook een groep wildere bezoekers. Praat met mensen die erbij waren en je gaat het wat beter snappen. Of lees bij ‘Dronk’ gewoon alle verhalen, van Jan JB Kuipers, Bert Gerestein of Gerrit Schoenmakers. Er werd niet alleen geëxperimenteerd met cannabis in die periode, laten we het daar maar op houden.
Ondanks de strubbelingen kreeg Bos nog wel het een en ander voor elkaar, zoals de legendarische festivals Music in the Park en VPRO Campus, in Park Molenwater en Park Toorenvliedt. Misschien waren die wel zijn opstapje naar de landelijke media. Op zeker moment ging hij aan de slag bij de AVRO, waar hij dus onder meer die Boswachterschow voor maakte. In de begintijd reed hij iedere week heen en weer tussen Hilversum en Middelburg, lezen we in een interview met zijn dochter.
We lazen zojuist nog een paar interviews. Vorig jaar sprak Bos onder meer met Trouw en Volkskrant. Die openhartige gesprekken werpen voor ons nu mooi wat meer licht op deze man. Hij vluchtte min of meer naar Zeeland, om te ontsnappen aan een verstikkend, streng christelijk milieu. Vooral in het interview met Trouw zegt hij hele rake dingen over zijn opvoeding en zijn ouders. Leerzaam. Zo leer je begrijpen wat iemand dreef.
Of zijn tijd in Zeeland een gelukkige was weten we niet zo goed. Binnen zijn huwelijk was er ook genoeg verdriet. Nu we dat allemaal lezen krijgen die prachtige foto’s van Burny Bos opeens een heel andere lading. De meeste daarvan zijn gemaakt door Dutch J Den Hollander, met wie we vorig jaar kennismaakten. Die in Café Kanaalzicht “de reutel” werd gemaakt door zijn vriend Jaap Wolterbeek. Die twee werkten, juist in de periode van Bos, veel samen.
Zo vallen er weer een paar puzzelstukjes op hun plaats. Petje af voor Burny Bos. Zijn leven had ook heel anders kunnen lopen. IJzersterk dat hij zijn energie uiteindelijk in zoveel moois heeft gestopt. Rust zacht, Burny!
Trouw (achter een slotje helaas)
Mooie Verhalen De Beuk op Dronk
Podcast Ervaring voor beginners
Tamara Bos in ‘Met verhalen de wereld veranderen’