Dorst! Over de bomen van Middelburg in tijden van droogte
Als je op zoek bent naar nieuws over de aanhoudende droogte in Nederland, en over de gevolgen daarvan voor mens, dier, natuur en economie, dan hoef je niet lang te zoeken. Er is deze zomer een enorme piek in het aantal artikelen en andere nieuwsitems over dit onderwerp. Die piek is vergelijkbaar met de jaren 2018 en 2022, ook topjaren als het gaat om ‘droogte in de media’.
Ook zorgen in Middelburg
In al die berichten duikt Middelburg nog niet zo gek vaak op. In onze stad zijn er, voor zover wij weten, nog geen extreme problemen ontstaan door de droogte, en er zijn ook nog geen ingrijpende maatregelen genomen.
Maar zorgen zijn er genoeg. Over het groen in de stad bijvoorbeeld, en dan met name de bomen. Want die hebben het taai. Extreem taai zelfs, begrepen we van stadsecoloog Bas Wattel.
Soms extra water, maar meestal niet
Hij liet ons dat weten toen we hem via WhatsApp vroegen of gemeente Middelburg de bomen van de stad extra water geeft. Aanleiding voor die vraag was een berichtje van een lezer, over een boompje bij de Koningsbrug. Dat exemplaar ziet er inderdaad niet meer zo goed uit. Toevallig zagen we een dag later iemand bezig met het bewateren van de bomen langs de bouwplaats Turfkaai/Nieuwe Haven, waar de kademuren worden hersteld.
We vroegen hem of hij het boompje bij de brug ook meepakt, maar dat bleek niet het geval. Hij legde uit dat hij, als medewerker van Harthoorn, de bomen wekelijks water geeft in opdracht van de aannemer. Die zorgt tijdens het bouwproject dan weer voor de bomen op verzoek van de gemeente, maar ook alleen voor dié bomen.
De Stadsecoloog over droogte en bomen
Bas Wattel gaf ons graag wat meer uitleg over de andere bomen van de stad. Zijn berichtje:
We krijgen regelmatig vragen over het water geven aan bomen tijdens droge periodes. Dat is begrijpelijk, want veel bomen hebben zichtbaar te lijden onder de droogte. De gemeente geeft vooral water aan jonge bomen die de afgelopen jaren zijn aangeplant. Deze bomen hebben nog geen uitgebreid wortelstelsel en zijn daardoor extra afhankelijk van voldoende vocht om goed te kunnen groeien en aanslaan.
Bij oudere bomen ligt dat anders. Hoewel ook zij last kunnen hebben van droogte, beschikken ze meestal over een groter wortelstelsel. Daarnaast beheert de gemeente duizenden bomen. Het is daarom niet haalbaar om alle bomen regelmatig van water te voorzien. Ook is water geven niet altijd zo effectief als het lijkt. Tijdens langdurige droogte droogt niet alleen de bovenste bodemlaag uit, maar vaak een groot deel van de bodem. Met incidenteel water geven is dat tekort maar beperkt aan te vullen.
Daarom zetten we niet alleen in op het bewateren van jonge bomen, maar ook op maatregelen die helpen om regenwater beter vast te houden. Denk aan het verminderen van verharding, het creëren van ruimte voor water om in de bodem te zakken en het vasthouden van regenwater waar dat mogelijk is. Zo zorgen we ervoor dat bomen ook op de langere termijn beter bestand zijn tegen droge periodes.
We begrijpen dat inwoners zich zorgen maken over bomen in hun buurt. Die betrokkenheid waarderen we. Het beheren van bomen tijdens droogte vraagt echter om keuzes, waarbij we de beschikbare capaciteit en middelen inzetten waar deze het meeste effect hebben.
25.700 bomen in Middelburg
Da’s klare taal. Het verhaal van Bas sluit aan bij het Middelburgs Bomenplan 2026-2035, dat in februari van dit jaar werd gepubliceerd. Van zulke plannen leer je vooral dat het allemaal wat gecompliceerder is dan je als leek zou verwachten. Alleen al die cijfers:
Middelburg beheert bijna 25.700 bomen. Ongeveer 770 daarvan gelden als monumentaal en circa 6.400 als waardevol. Daarnaast staan ruim vijfhonderd bijzondere bomen op particulier terrein op de beschermde bomenlijst van de gemeente.
Van al die bomen is 72 procent jonger dan 50 jaar, 25 procent tussen 50 en 80 jaar en 3 procent ouder dan 80 jaar. De es is met ongeveer 17 procent veruit de meest voorkomende soort. In de afgelopen 25 jaar zijn ruim 10.000 bomen geplant.
Het plan
Maar wat is het bomenplan dan precies? Samengevat komt het erop neer dat het door Middelburg gekozen ambitieniveau, ‘Een nog groenere gemeente’, verder gaat dan alleen bomen planten. De gemeente wil jaarlijks ongeveer 15 slecht groeiende locaties onderzoeken en vervolgens waar nodig de bodem of groeiplaats verbeteren. Daarvoor wordt €30.000 per jaar uitgetrokken. Daarnaast gaat jaarlijks €150.000 naar vergroening en klimaatadaptatie bij beheer- en herinrichtingsprojecten.
Er zijn bovendien ongeveer 850 plekken binnen bestaand stedelijk gebied gevonden waar nieuwe bomen kunnen komen. Die wil Middelburg binnen vijf jaar benutten. Daarnaast komen ongeveer 1.900 bomen in uitbreidingsprojecten. Er komen dus zo’n 2.700 extra bomen.
De bomen van de Edelstenenbuurt
Maar er sneuvelen óók bomen. We kregen afgelopen week ook een mail van iemand die zich zorgen maakt over de bomen die gaan verdwijnen in de Edelstenenbuurt. Die bomen zijn onlangs gemarkeerd. De gemeente legt op de eigen website uit waarom dat gebeurt, maar de afzender denkt dat het ook anders kan. Je zou er bijna een debat voor organiseren, zodat er eens lekker over geboomd kan worden.
Maar dat gaan wij niet doen hoor. Dat laten we graag over aan Bas en andere specialisten.
Geen zoekresultaten voor "{term}"
