De Ontmoeting Middelburg viert nieuw kerkgebouw met een open dag
We moeten toegeven dat we de ontwikkelingen rondom het nieuwe kerkgebouw van De Ontmoeting Middelburg niet op de voet hebben gevolgd. We moesten daarom even bijlezen vanochtend, toen we een mail kregen over de opening van het nieuwe gebouw, volgende week zaterdag. Nu weten we dat er een flink traject aan is voorafgegaan, dat al liep sinds 2017.
Open dag 28 juni
Maar feit is dat de kerk nu is opgeleverd, en dat de gemeenschap verhuist van de Oosterscheldestraat naar Sandberglaan 1. Op zaterdag 28 juni wordt dat gevierd met een Open Dag en een Ontmoetingsmarkt bij de nieuwe kerk, van 10.00-13.30 uur. Van 14.00-15.30 uur vinden de officiële overdracht en het bedankmoment plaats.
Morgen, zondag 22 juni, zal om 18.00 uur de laatste dienst aan de Oosterscheldestraat plaatsvinden. Op zondag 29 juni viert De Ontmoeting de eerste diensten in de nieuwe kerk. De dienst van 11.00 uur is een jongerendienst. Iedereen is van harte uitgenodigd om bij deze feestelijke momenten aanwezig te zijn.
Geschiedenis Ontmoetingskerk
De Ontmoetingskerk is een protestants kerkgebouw in Middelburg met wortels die teruggaan tot het begin van de 20e eeuw. Het huidige gebouw aan de Oosterscheldestraat (wijk Stromenwijk) werd in 1963 in gebruik genomen ter vervanging van de verouderde Hervormde kerk ’t Zand. Die voorganger – gebouwd in 1914 in neoromaanse stijl – was te klein geworden voor de groeiende geloofsgemeenschap na de Tweede Wereldoorlog. In 1954 ontstonden daarom plannen voor nieuwbouw, waarna in 1961 de bouw van de Ontmoetingskerk startte.
Het ontwerp was van architectenbureau Rothuizen en ’t Hooft, goed voor circa 642 zitplaatsen (uitbreidbaar tot 700). Op 3 maart 1963 kon de Ontmoetingskerk officieel in gebruik worden genomen. In latere jaren zijn diverse verbeteringen uitgevoerd: zo werd in 2000 de kerkzaal gerenoveerd en de entree aangepast, en in 2012 is de kelder verbouwd tot jeugdruimte. Het kerkgebouw kenmerkt zich door een sobere inrichting – één grote kunstdecoratie aan de achterwand van de zaal ontworpen door Piet Rijken – en een mozaïeken preekstoel van glaspanelen naar ontwerp van Theo Linneman.
Over de gemeente
Niet alleen het gebouw, ook de gemeente die er kerkt heeft een bijzondere geschiedenis. In 1912 werd in Middelburg een plaatselijke afdeling opgericht van de Gereformeerde Bond binnen de Nederlandse Hervormde Kerk. Deze orthodox-protestantse stroming begon vanaf 1950 met het beleggen van eigen kerkdiensten in Middelburg, aanvankelijk kleinschalig in verschillende kerkgebouwen (zoals de Nieuwe Kerk en Oostkerk) met slechts enkele tientallen bezoekers. Na 1970 groeide het aantal bondsgemeenteleden echter gestaag. Dit leidde tot de vorming van een zelfstandige wijkgemeente: in 1988 werd “wijkgemeente De Ontmoeting” officieel erkend als een buitengewone Hervormde wijkgemeente met Gereformeerde Bonds-signatuur. In die beginjaren kerkte men nog op wisselende locaties. 1997 markeert een belangrijk moment: de Ontmoetingskerk in de Oosterscheldestraat werd toen aangewezen als vaste thuisbasis voor deze wijkgemeente. Bij de start telde de gemeente zo’n 300 leden, onder leiding van haar eerste predikant ds. Cees Trouwborst.
Wijkgemeente van bijzondere aard
In 2004 gingen de landelijke Hervormde, Gereformeerde en Lutherse kerken samen op in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Als gevolg hiervan ontstond de Protestantse Gemeente Middelburg (PGM) als fusie van de plaatselijke gemeenten. Wijkgemeente De Ontmoeting maakt sinds mei 2004 deel uit van de PGM, met de status “wijkgemeente van bijzondere aard” binnen deze fusiegemeente. Die status geeft aan dat De Ontmoeting een eigen profiel en identiteit bewaart binnen het grotere Protestantse verband – in dit geval de behoudend-gereformeerde signatuur van de Gereformeerde Bond.
De Ontmoetingskerk vervult daarmee een specifieke rol binnen de PGM als een van de grootste en groeiendste wijkgemeenten. In de afgelopen decennia is het ledental explosief gestegen van een “kleine kudde” tot ruim 2000 leden. De kerkzaal (met ca. 750 zitplaatsen) kon de toeloop op zondag – circa 1100 kerkgangers verdeeld over twee diensten – op den duur niet meer goed huisvesten. Deze voortdurende groei, gecombineerd met een ouder wordend gebouw, vormde de aanleiding om plannen te ontwikkelen voor een nieuw en ruimer kerkgebouw.
Tijdlijn van de nieuwbouw (2016–2025)
- 2016–2017: De kerkenraad van De Ontmoeting laat onderzoek uitvoeren naar de (on)mogelijkheden van renovatie of uitbreiding van de bestaande Ontmoetingskerk, versus geheel nieuw bouwen. Uit deze verkenning blijkt nieuwbouw de beste optie. Nadat ook financiering haalbaar blijkt en toezeggingen van geldschieters zijn verkregen, valt in 2017 het definitieve besluit om een nieuwe kerk te bouwen.
- December 2019: Er wordt overeenstemming bereikt met de gemeente Middelburg over de aankoop van een geschikte bouwlocatie voor de nieuwe kerk. Gekozen wordt voor een perceel aan de Sandberglaan, aan de westelijke rand van Middelburg (wijk De Griffioen). Ook wordt een architect geselecteerd: het ontwerp van het nieuwe kerkgebouw wordt toevertrouwd aan architect Marco Born (Architectenbureau Born B.V. uit Sommelsdijk).
- April 2020: De planologische procedure komt op stoom. Op 9 april 2020 besluit het College van B&W van Middelburg om het bestemmingsplan en bouwplan voor de kerk op de Sandberglaan ter goedkeuring aan de gemeenteraad voor te leggen. In deze fase wordt ook het technisch ontwerp verder uitgewerkt. Er is veel aandacht voor duurzaamheid: de nieuwe Ontmoetingskerk krijgt geen gasaansluiting en wordt all-electric met een warmtepomp voor verwarming en koeling. Op het dak komen ongeveer 500 zonnepanelen, goed voor een piekvermogen van ca. 147 kW aan groene stroom.
- 2020–2022: De uitbraak van de coronapandemie en sterk stijgende bouwkosten zorgen voor vertraging én noodgedwongen aanpassingen aan het ontwerp. Door inflatie blijken de kosten van de oorspronkelijk geplande kerk (met twee bouwlagen en circa 900 zitplaatsen) boven het budget van ongeveer €6,5 miljoen uit te komen. De bouwcommissie gaat terug naar de tekentafel en komt met een versoberd plan dat wél binnen het budget past. Het nieuwe ontwerp voorziet in één bouwlaag met ongeveer 750 zitplaatsen (uitbreidbaar tot ~900 met extra zalen), zodat het gebouw compacter en goedkoper wordt. Wel wordt het ontwerp nog duurzamer gemaakt, onder meer met de genoemde zonnepanelen. De kerk behoudt voldoende parkeergelegenheid (circa 200 plaatsen) op eigen terrein – een belangrijke verbetering ten opzichte van de parkeerkrapte bij het oude gebouw. Plannen om de kerkparkeerplaats doordeweeks open te stellen als transferium voor bezoekers van de binnenstad worden overigens niet gerealiseerd.
- 27 februari 2024: In de aanloop naar de bouw organiseert de gemeente Middelburg samen met wijkgemeente De Ontmoeting een inloopavond voor omwonenden. Tijdens deze informatiebijeenkomst worden het definitieve ontwerp en de inpassingsplannen voor de nieuwbouw toegelicht en kunnen buurtbewoners vragen stellen. De bijeenkomst vindt plaats in een nabijgelegen school (CSW Van de Perre) en markeert het einde van de inspraak- en voorbereidingsprocedures.
- Voorjaar 2024: Alle lichten staan op groen om te gaan bouwen. In mei verleent de gemeente Middelburg officieel de omgevingsvergunning voor de nieuwbouw van de Ontmoetingskerk aan de Sandberglaan. Daarmee is het laatste juridische obstakel weggenomen (eventuele bezwaren tegen de vergunning kunnen tot 25 juni 2024 worden ingediend, maar die blijven uit).
- 11 juni 2024: Start bouw. Op deze dag wordt feestelijk de eerste paal geslagen voor het nieuwe kerkgebouw. Hiermee gaat de daadwerkelijke bouw van De Ontmoeting van start, een kleine acht jaar na de eerste plannen. Aannemer Bouwbedrijf Meliskerke voert de bouw uit, bijgestaan door een enthousiast bouwteam van gemeenteleden. Vele vrijwilligers uit de kerk steken de handen uit de mouwen – zelfs op vrije dagen en vakanties – om waar mogelijk mee te helpen bij de bouw. Deze unieke samenwerking versterkt de band binnen de gemeente en bespoedigt de voortgang.
- Najaar 2024 – voorjaar 2025: De bouw vordert gestaag. De hoofdstructuur van het gebouw verrijst op de hoek Sandberglaan/Walcherseweg en het hoogste punt wordt bereikt (met een karakteristiek zadeldak dat refereert aan een Walcherse schuur). De architectuur van Marco Born sluit aan bij de landelijke omgeving: het ontwerp is geïnspireerd op de vorm van een traditionele Walcherse boerderij – een lager voorhuis met vergaderruimtes aan de voorzijde, en daaraan vast een hogere schuur als kerkzaal. De gevels en daken zijn bekleed met duurzaam metaal, en de transparante glazen voorgevel vormt een open uitnodiging naar de stad. Een opvallend stijlkenmerk is dat de omlijsting en het hoogte-accent van de voorgevel samen een verwijzing vormen naar het Ichthus-symbool (de vis) als teken van christelijke hoop. In de loop van het bouwproces worden een aantal open dagen georganiseerd, waarbij gemeenteleden de voortgang kunnen bekijken. Bij zulke momenten duikt tot dankbare verrassing van bouwvoorzitter Jan Louws geregeld een regenboog op boven de bouwplaats – door velen gezien als een bemoedigend symbool.
- Juni 2025: Na ongeveer een jaar bouwen is de nieuwe Ontmoetingskerk voltooid en klaar voor ingebruikname. De feestelijke overgang vindt plaats in het laatste weekend van juni. Op zondag 22 juni 2025 wordt in de oude Ontmoetingskerk aan de Oosterscheldestraat de laatste eredienst gehouden. Een week later, op zaterdag 28 juni, volgt de officiële opening van het nieuwe kerkgebouw. Die dag is er een grote Ontmoetingsmarkt bij de kerk van 10:00 tot 13:30 uur, gevolgd door de formele overdracht en inzegening van het gebouw in aanwezigheid van gemeenteleden, genodigden en bouwers (om 14:00–15:30 uur). Op zondag 29 juni 2025 vinden dan de allereerste kerkdiensten plaats in de nieuwe Ontmoetingskerk aan de Sandberglaan – een mijlpaal in de geschiedenis van de Protestantse Gemeente Middelburg. Vanaf dat moment heeft wijkgemeente De Ontmoeting een ruim, modern en toekomstbestendig thuis: een plek van ontmoeting, geloof en verbinding voor Middelburg en omstreken.
Foto’s: De Ontmoeting
Historische foto’s kerkgebouw Oosterscheldestraat: ZB Beeldbank Zeeland