Middelburger Cor de Jonge maakt al 35 jaar cartoons voor de PZC. Die waren online natuurlijk al grotendeels terug te vinden via ZB Krantenbank Zeeland, maar nu wordt het liefhebbers van het werk van Cor een stuk makkelijker gemaakt om het archief te bekijken.
850 tekeningen, uit de periode 1992-2022, zijn vanaf vandaag te bekijken via de website van het Zeeuws Archief. Het archief geeft daar op de website tekst en uitleg over. En dat is nog niet alles: Cor lanceert aanstaande maandag ook zijn eigen website, op https://cortoons.nl. Daar zijn de cartoons vanaf dan ook te zien én te bestellen, ingelijst en wel.
Een cartoon of spotprent is een humoristische tekening, vaak met commentaar of kritiek op actuele gebeurtenissen of maatschappelijke trends. De geschiedenis van zulke tekeningen gaat in Nederland terug tot de 16e eeuw. Persoonlijk zijn we dol op cartoons. We vinden het belangrijk dat er kritiek kan zijn op foute regimes of falende politici, op graaiende bestuurders of uit de hand gelopen overheidsprojecten. Als die kritiek ook nog eens wordt verpakt in een goede grap wordt het helemaal mooi. Wat ons betreft mag die grap subtiel zijn, maar ook snoeihard. Het gaat er om dat de boodschap blijft hangen, nietwaar?
Afgelopen donderdag deden we even een bakkie met Cor tijdens zijn lunchpauze, op het terras van Seventy-Seven. Dat werd uiteindelijk een gesprek dat over veel meer ging dan cartoons alleen (over het muzikale verleden en heden van Cor zou je ook zó een boek kunnen schrijven), maar we spraken af het voor nu even bij de tekeningen te houden.
We waren vooral benieuwd hoe Cor omgaat met mensen die boos worden om een cartoon. Natuurlijk, Cor maakte ook genoeg milde prenten, maar als je het archief bekijkt zie je ook veel gewaagde, die bestuurders uit het verleden stevig op de hak nemen. Cor legde uit dat veel mensen zijn grappen of kritiek wel kunnen waarderen, maar dat hij in de loop van de jaren ook regelmatig woedende reacties kreeg, en zelfs is bedreigd.
Van dat laatste kregen we even de rillingen. Het bestaan van cartoons waren voor ons altijd heel vanzelfsprekend, maar in de afgelopen twintig jaar kreeg de controverse te vaak een grimmig randje. Denk aan de periode van de moord op Theo van Gogh en de ophef rondom de Deense cartoons in 2005, of aan de verschrikkingen in januari 2015, rondom de aanslag op Charlie Hebdo. Zo heftig is het hier in Zeeland gelukkig niet, maar toch: het zijn andere tijden.
Voor Cor is dat echter geen reden om te stoppen met tekenen. Dat blijft hij doen zolang hij kan. Hij vindt het héérlijk om te doen. Kritisch durft hij ook wel te blijven. In het verleden deinsde hij er niet voor terug om te roeren in gedoe bij zijn eigen werkgever. Toen we daar naar vroegen lachte Cor. “Ik zei bij mijn sollicitatie al dat ik ook cartoons maak, en dat ik me niet zou inhouden als de organisatie vervelend in het nieuws zou komen. Daar ging men akkoord mee.
Kijk, zo regel je dat!
Bekijk hier de online collectie cartoons: (en zoek op ‘Middelburg’, bijvoorbeeld).
Cartoons Theater/Bouwput Middelburg: Cor de Jonge