Philosophy, Literature and the Poetry of Being
Op 12 april geeft de Bulgaarse filosoof en in 2024 genomineerde voor Europese Schrijver van het Jaar Todor P. Todorov een filosofische lezing over literatuur in de ZB in Middelburg. Let op: de lezing is gratis, maar wel in het Engels!
Literatuur is de politiek van het bestaan
Wij mensen zijn gebonden aan verhalen, aan narratieven. Literatuur roept ons terug naar de diepere belofte van taal: een emanciperende, existentiële kracht die verder reikt dan louter nut. Een daad van verzet, een manier om de rijkdom van het leven terug te eisen. De totale rationalisering van het leven – de onttovering van de wereld – temt het bestaan en reduceert de mens tot een functionele eenheid in plaats van een voelend wezen.
Onze eigen nachtmerrie
De huidige menselijke conditie – gekenmerkt door gewelddadige ontmenselijking en verlies van betekenis – vraagt om een wending naar de poëtica van het zijn, naar een diepere en oprechtere manier van begrijpen: van jezelf, van de ander, en van de wereld. Er klinkt een oproep waarop taal antwoord geeft. Zij opent een belofte aan ons die voorafgaat aan de taal en haar tegelijk overstijgt. Wij worden achtervolgd door de taal en haar roep, en dát is wat ons werkelijk maakt tot wie we zijn. Zonder in die roep te verblijven, zonder achtervolgd te worden door die belofte, vergeten we waar taal over gaat en wat het werkelijk betekent om mens te zijn. In het vergeten van de taal worden we technische eenheden, machines, functionele gedrochten. We worden onze eigen nachtmerrie.
De poëtica van het bestaan laat zich nooit reduceren tot technologie, wetenschappelijke rationaliteit of efficiëntie. Filosofie en literatuur – hoewel zij verschillende manieren van begrijpen hanteren – bieden een opening naar de bedreigde poëzie van het zijn.
Deze activiteit wordt mede mogelijk gemaakt door de stichting Bulgarian Hub Eindhoven en Europe Direct.
