Concert Maaike van der Heijdt en Rien Balkenende
Concert Maaike van der Heijdt en Rien Balkenende
Richard Strauss – Sonate in Es opus 18
Francis Poulenc – Sonate for flute and piano
Christian Blaha – Sonata for flute and piano PREMIÈRE
zondag 12 maart 2023
16.00 uur, Koorkerk in Middelburg
entree 10 euro
Een nieuwe lente, een nieuw geluid – première in de Koorkerk
PREMIÈRE | Op zondag 12 maart gaat er een nieuw geschreven Sonate voor fluit en piano, van componist Christian Blaha, in première. Deze sonate is opgedragen aan de musici: Rien Balkenende (piano) en Maaike van der Heijdt (fluit). Verder staan op het programma van deze middag de romantische Sonate, opus 18 van Richard Strauss en de beroemde Sonate voor fluit en piano van Francis Poulenc op het programma.
Het concert begint om 16.00 uur in de Koorkerk in Middelburg en kaarten zijn voor 10 euro aan de deur te verkrijgen. Indien mogelijk graag gepast en contant betalen.
Beide musici zijn enthousiast pleitbezorgers voor moderne en hedendaagse muziek.
Over het programma
Christian Blaha – Sonata for flute and piano (2022) – PREMIÈRE
De Middelburgse componist Christian Blaha schreef in 2022 een vierdelige Fluitsonate: Prelude, Toccata, een Intermezzo en een tweede Toccata. Het werk is gemaakt in een neoklassieke vorm waarbij melodische rijkdom en klassiek vormprincipes een rol spelen.
Het eerste deel, de Prelude opent met een solo voor de fluit waaronder de piano een rijk palet aan harmonische kleuren etaleert. Het tweede deel is een Toccata waar een ostinate beweging vanuit de piano de sfeer van dit deel bepaalt. Na een Intermezzo in cantabile stijl volgt dan de tweede Toccata waardij de hoge octaven van de piano met de fluit een ragfijn weefsel vormen dat uitloopt in majestueuze slotakkoorden. Het werk is karakteristiek voor de componist Blaha; componeren vanuit een bewust verleden met oog voor de toekomst: “You can make the world better with music” is zijn motto.
Richard Strauss Sonate in Es opus 18 (1888)
Bij de componist Richard Strauss nemen programmamuziek en het Symfonisch gedicht een belangrijke plaats in. Dit werk wordt gespeeld in een transcriptie voor fluit. In de vroege werken van Strauss is kamermuziek belangrijk en de sonate opus 18 is daar een mooi voorbeeld van. Het stuk werd na de cello- en de pianosonate voltooid in 1888. Het was de tijd dat Strauss verliefd was op de sopraan Pauline de Ahna, die zijn latere vrouw zou worden en de lyrische schoonheid van het werk zou een uiting van de amoureuze gevoelens kunnen zijn.
De sonate volgt de klassieke standaardvorm met drie sterk contrasterende thema’s . Het tweede deel met als titel Improvisatie in de warme As majeurtoonsoort roept een vrije beweging op, uitlopend op een uitgesponnen en ritmisch rijk weefsel. Het derde deel met fanfare-achtige motieven voorspelt de wereld zoals hij die later schiep in zijn Symfonische gedichten.
Francis Poulenc – Sonate voor fluit en piano (1957) De Sonate is misschien wel de beroemdste in het hele repertoire voor fluit en piano. Poulenc schreef het werk in opdracht van de Coolidge Foundation. Elizabeth Coolidge was een Amerikaanse pianiste en mecenas van kamermuziek.
Een mooie anekdote over dit werk is dat Jean-Pierre Rampal in een telefoontje van Poulenc over de zijn sonate hoorde. De gebeurtenis staat beschreven in zijn autobiografie. “Jean-Pierre”, zei Poulenc, “jij wilde altijd al dat ik een sonate zou schrijven voor fluit en piano? Welnu, dat ga ik doen” zei Poulenc. “En het mooiste is dat de Amerikanen ervoor betalen! Ik heb een opdracht gekregen van de Coolidge Foundation om een kamermuziek werk te schrijven ter nagedachtenis van Elizabeth Coolidge. Ik heb haar nooit gekend dus ik denk dat het stuk van jou is”.
Over de musici
Zephir, het Middelburgs fluit-piano duo, Maaike van der Heijdt en Rien Balkenende brengt programma’s waarin verbindingen gelegd worden tussen de fluitsonates uit het repertoire.
Daaronder zijn zowel romantische werken uit de 19e eeuw, zoals Undine van Carl Reinecke, Prelude à l’après-midi d’un faune van Claude Debussy en de sonate van Richard Strauss alsook 20e -eeuwse werken van Sergei Prokofiev, Francis Poulenc en werken van de Nederlandse componisten Rudolph Escher en Theo Loevendie.
Op het repertoire staan ook werken van de oude meesteres als Beethoven en Bach. Daarnaast zijn er talloze kleinere werken, die eveneens zeer de moeite waard zijn. Om er een paar te noemen: Le merle noir van O. Messiaen, de sonate van E. Denisov en Epilogue van H. Henkemans. Dit zijn stuk voor stuk unieke en interessante werken, die hun plaats op het podium zeker verdienen.
De in 2022 geschreven fluitsonate van de Middelburgse componist Christian Blaha, die op 12 maart 2023 in première gaat, is aan duo Zephir opgedragen.
Maaike van der Heijdt studeerde fluit aan de conservatoria van Rotterdam en Den Haag. Na het behalen van de diploma’s docerend en uitvoerend musicus werd ze vaste speler in Het Zeeuws Orkest en werkte ze vele jaren aan verschillende muziekscholen. Sinds 2016 heeft ze een privé lespraktijk in Middelburg.
Sinds haar studietijd is ze actief in de kamermuziek. Zij speelde jarenlang in een professioneel fluitkwartet, maar ook met harp, gitaar en altviool, met medespelers uit Het Zeeuws Orkest in een blaaskwintet en met piano. In 2012 bracht ze de cd Esquisses uit met werken van Franse componisten met invloeden van Spaanse en Italiaanse muziek.
Maaike heeft een samenwerkingsverband met kunsthistoricus Annette Brouwer. Gebruikmakend van beeld- en geluidsmateriaal maken zij lezingen over verschillende stromingen in muziek en beeldende kunst onder de naam “Hoe klinkt kunst?”
Rien Balkenende studeerde orgel, piano en kerkmuziek aan het Rotterdams Conservatorium. Als pianodocent is hij werkzaam aan de Zeeuwse Muziekschool en in zijn privé orgel- en pianopraktijk.
Rien is sinds 2019 benoemd als organist van de Koorkerk in Middelburg. Hij speelt er naast de diensten ook orgelconcerten. In een serie in deze kerk speelde hij alle vroege werken van Messiaen, orgelwerken van Arvo Part, Georg Crumb, Louis Andriessen en Sofia Gubaidulina.
Rien is een veelgevraagd begeleider in Zeeland en daarbuiten. Als continuo speler is hij betrokken bij de uitvoering van o.a. Bach-cantates.
Ook zet zich in voor uitvoering van werken van de Zeeuwse componist G.H. Brucken Fock. Op de CD “Laag water aan de Schelde” zijn pianowerken en liederen van deze componist opgenomen. Op het gebied van kamermuziek treedt Rien op als begeleider van cellist Martijn Kooiman, klarinettiste Evelien de Vries en zangeres Elisabeth Blom. Sinds 2014 werkt hij samen met fluitiste Maaike van der Heijdt en vormen zij het duo Zephir.
